Tim Dondorp

Blog

  • Wisata Niaga Hotel Purwokerto

    Wisata Niaga Hotel Purwokerto

    Uiteindelijk zijn we in totaal drie uurtje bij Sulistyo geweest. Gezien de hitte best nog lang, maar als je kijkt naar de vier uur reistijd heen en de vier uur reistijd terug die de familie nog te gaan heeft is drie uur best kort. De familie hoorde ik niet mopperen: zij vonden het bezoek aan Sulistyo acht uur rijden meer dan waard. Morgen vertrekt mijn trein (de Argo Lawu 13) van PT Kereta Api Indonesia om 11.10 uur (lokale tijd) vanaf Stasiun Purwokerto (PWT) naar Stasiun Jakarta Gambir (GMR), verwachte aankomsttijd 15.25 uur (lokale tijd). Vanaf Jakarta Gambir neem ik dan een Bluebird taxi naar Bandara Soekarno-Hatta (CKG), verwachte aankomsttijd 16.30 uur lokale tijd. Om 21.00 uur (lokale tijd)/ 16.00 uur Nederlandse tijd vertrekt dan mijn vlucht (TK57) naar Istanbul (IST). Uiteindelijk verwacht ik op 18 juni om 9.40 uur (Nederlandse tijd) met vlucht TK1951 weer te landen op Schiphol.

    Om het mijzelf morgenochtend zo makkelijk mogelijk te maken, had ik voor vannacht het hotel uitgekozen dat zich het dichtstbij Stasiun Purwokerto (PWT) bevond: het Wisata Niagata Hotel. Toen de familie mij afzette bij dit hotel, bleek het werkelijk waar het meest imponerende hotel te zijn dat ik ooit had gezien. Ook de familie zette de grootst mogelijke ogen van verwondering op om daarmee vervolgens vol ontzag naar mij te kijken: dat ik mij zoiets als dit kon veroorloven. Maar ik schaamde me diep: één nacht slapen in dit hotel kostte mij omgerekend ongeveer 30 euro: precies het bedrag dat Sulistyo betaalt om 11 (!) mensen een maand lang (!) van de meest primaire levensbehoefte (een slaapplek) te kunnen voorzien. Na het afscheid van de familie heb ik dan ook gehuild als een kind: dit hotel heeft de afstand tussen mijn familie en mij meer vergroot, dan dat Turkey Airlines of welke vliegtuigmaatschappij dan ook ooit zou kunnen doen.

    Tim Dondorp

  • Purwokerto (midden Java)

    Purwokerto (midden Java)

    Vanochtend om 5.00 uur ging de wekker. Het spande er tot het laatste moment om, maar gisteren vernam ik dat Abi bereid was gebleken vandaag te rijden. Wellicht onder druk van Anik, want we zouden haar vanaf haar eigen toko in Pasar Demak ophalen om samen met Abi, Ratna, Khanula en Purnomo boer Sulistyo te bezoeken. Sulistyo woont in Bogor, dat ligt net onder Jakarta. Bij het plannen van deze reis had ik al bedacht dat ik twee dagen eerder dan dat ik terug naar Nederland zou gaan naar Jakarta zou vliegen. Zo kon ik ook Sulistyo thuis nog bezoeken. Toen ik maanden geleden Ratna van mijn plan op de hoogte bracht, gaf ze aan dat zij en Anik heel graag mee zouden willen naar Bogor om Sulistyo te bezoeken. Of het daarom niet mogelijk was dat ik in plaats van een vliegticket een auto wilde boeken. Abi wilde dan wel rijden. Aanvankelijk zag ik dit niet zitten (rijdend van Godong naar Bogor zou zeven uren duren), maar de familie wilde dit zo graag (de laatste keer dat zij Sulistyo hadden gezien was namelijk samen met mij vorig jaar) dat ik er mee in had gestemd. Inclusief benzine en tol, kost het huren van een auto 1.300.000 IDR (± € 70,-). Gezien het gemiddelde dagloon van € 7,50 (!), is dat bedrag voor de familie nauwelijks of niet op te brengen. Dat verklaart ook wel waarom de familie Sulistyo zo weinig ziet. Daarom dat ik had toegezegd de huur, de benzine en de tol te zullen betalen.

    Enkele weken geleden hoorde ik echter van Ratna dat Sulistyo vandaag helemaal niet in Bogor zou zijn. Hij werkt momenteel (net als al mijn broers) als opzichter op een bouwplaats. Deze bouwplaats bevond zich in Purwokerto (midden Java). Scheelt toch de helft aan reistijd vergeleken met een autorit naar Bogor. Bij Pasar Demak stapte we toch even uit. Ik had namelijk nog nooit Anik haar toko gezien en onder het mom van 'nu we er toch zijn', wilde ik de kans om te kunnen zien waar Anik werkte niet voorbij laten gaan. Eigenlijk was deze toko wel vergelijkbaar met die van Arti (zie https://staging.dondorp.nl/bokito. Naast de toko van Anik stond nog een toko leeg. Anik is nu aan het sparen om ook die te kunnen kopen (verkoopprijs 20.000.000 IDR, ± € 1000,-). Toen we Demak verlieten, belde broer Purnomo ineens op. Hij wilde ook heel graag mee: of we hem in Semarang wilde ophalen. Semarang? Als het goed is zaten daar Emelie en haar familie te wachten op vlucht JT272 terug naar Den Pasar (Bali). Ik stemde dus direct in om Purnomo op te halen en dan als verrassing Emelie en haar familie op het vliegveld uit te zwaaien.

    Dit bleek een mooie verrassing te zijn, maar het besef dat het nu voorlopig toch echt de laatste keer was dat Emelie en haar familie de Indonesische familie en visa versa zagen deed bij velen de tranen stromen. Vier uur rijden later kwamen we in Purwokerto aan op de bouwplaats waar Sulistyo opzichter van was. Het weerzien was erg hartelijk. In een Indonesische versie van een bouwkeet liet hij ons vol trots zien waar hij met zijn team van tien bouwvakkers mee bezig was: met de bouw van een appartementencomplex. Als opzichter kon Sulistyo blijkbaar wat eerder weg, want hij stelde voor met zijn allen Bakso (zie https://en.wikipedia.org/wiki/Bakso), het lievelingskostje van familie Radjiman, te gaan eten. Aangezien ik dat nog niet had gehad en ik bakso stiekem (want Emelie en haar familie vonden het negen jaar geleden niet te eten) ook wel lekker vind, ging ik hier maar al te graag mee akkoord. Bij warung Tambaksogra hebben we heerlijk bakso naar binnen zitten te lepelen.

    Na de bakso zijn we naar het tijdelijke huis gegaan wat Sulistyo voor hem en zijn bouwteam van 10 mensen (!) huurt. Het was een zeer eenvoudig huisje met drie kleine slaapkamers. Het huis was helemaal leeg (geen meubilair en op een gat in de grond en een grote bak met water na ook geen sainitaire voorzieningen). Onwillekeurig moest ik nog even terugdenken aan het eerste huisje waarin ik verbleef toen ik voor het eerst op de kampong overnachtte (zie https://staging.dondorp.nl/de-eerste-dag: er werd blijkbaar ook gewoon op een dekentje op de grond geslapen. Sulistyo en zijn team zaten er al een maand in en naar verwachting zullen ze er ook nog een maand in blijven zitten (daarna zal de bouw van het appartementencomplex waarschijnlijk klaar zijn). De huur van het huisje was 600.000 IDR (± € 30,00) per maand.

    Ibu kwam uiteraard ook ter sprake. In 1997 heeft Spoorloos Ibu geïnterviewd (zie https://staging.dondorp.nl/interview-ibu-maryati. Uit dit interview blijkt dat Ibu ‘medicijnvrouw’ was. Ik heb het hier nooit verder uitgediept, omdat ik als nuchtere ‘import’ Fries niet precies weet hoe of wat, maar Ibu was een ‘guru’/ ‘dukun’: een beoefenaar van guna-guna, ook wel bekend als 'stille kracht'. Het verhaal gaat dat in Indonesië bepaalde families en mensen beschikken over magische krachten: zij zouden doormiddel van rituelen, spreuken en bepaalde voorwerpen onder andere in staat zijn iemand beter of juist ziek te maken, verliefd te kunnen laten worden op een gewenst persoon en/ of van demonen te laten bezeten of juist te verlossen. Guna-guna wordt overgedragen van generatie op generatie (zie voor meer informatie over guna-guna de boeken ‘De stille kracht’ van Louis Couperus en ‘Goena Goena’ van P.A. Daum).

    Waarom ik nu wel iets meer over guna-guna vertel? Ik weet dat er inmiddels best veel Indonesiëkenners meelezen. Wellicht kan iemand me meer vertellen over het volgende. Sulistyo vertelde mij namelijk vandaag dat Ibu zo wanhopig is geweest dat ze met behulp van guna-guna aan vier geesten (een krokodil, een oude man, een oude vrouw en een jong jongetje) zou hebben gevraagd haar ter adoptie afgestane kinderen op te sporen. Hiervoor zou Ibu in 1994 echter een prijs (syarat) hebben betaald: de geesten zouden bij haar teruggekomen zijn en het jongetje zou haar hebben gezegd dat Ibu haar vier ter adoptie afgestane kinderen op een dag zou terugzien, maar dat ze daarna als boetedoening zou moeten sterven. Volgens Sulistyo is Ibu sindsdien verscheurd geweest door het verlangen haar ter adoptie afgestane kinderen terug te zien en de angst/ wetenschap om daarna te moeten sterven. Wat hiervan waar is en wat ik hiervan moet denken? Wie het weet mag het zeggen…

    Heri Setiono

  • Familie weer uitgevlogen…

    Familie weer uitgevlogen…

    Na de lunch werden we van tafel geplukt en moesten we (de gehele Zweedse delegatie en ik) buiten op een rijtje staan. We stonden amper opgesteld of één voor één kwamen alle familieleden voorbij om ons één voor één een hand te geven, te bedanken om daarna ook echt te vertrekken. Voor we amper doorhadden wat er precies aan de hand was, was iedereen weg. Toen alleen Amri er nog stond zijn we uit armoede ook maar in de auto gestapt. Toen onderweg naar onze hotels het besef daar was dat we zojuist afscheid hadden genomen van de familie bleef het even bedrukt stil.

    Maar toen hoorde ik van Mateos dat zij ook vanmiddag (dus een dag eerder dan gepland) naar Semarang zouden vertrekken. Toen de familie en ik hen ophaalden van het vliegveld waren we namelijk twee uur later dan gepland vanwege een verkeersongeval. Het risico op vertraging wilden ze morgen echter niet lopen. Er moest weer gevlogen worden, en ze wilden het vliegtuig niet missen. Uiteraard kon ik daar begrip voor opbrengen, maar ik had me nog niet voorbereid op dit vervroegde afscheid. Terwijl Emelie en haar gezelschap hun koffers inpakten, haalde ik nog even snel een gekoelde Coca Cola Zero fles bij de Indomaret. Ik had namelijk gezien dat Emelie vaak tevergeefs om cola zero had gezocht in winkels en gevraagd (bij restaurants). Bij het afscheid bij het Grand Master Hotel gaf ik Emelie en haar familie Amri met zijn bus en Emelie zelf nog snel deze gekoelde fles Coca Cola Zero mee en toen was ook deze familie opeens foetsie.

    Zo komt het dat ik nu alleen in Purwodadi/ Grobogan ben. Vanavond zal ook mijn laatste avond hier in Purdwodadi/ Grobogan zijn. Aan de ene kant had ik mijn ‘bonteavond’ in Purwodadi me heel anders voorgesteld, maar aan de andere kant voelde ik me ook opgelucht. Amri gaat vanavond weer naar huis en Emelie en haar familie gaan morgen op eigen kracht weer verder. Ik voel me nu misschien eenzaam, maar het gevoel ‘eindverantwoordelijke’ te zijn is nu ook weg.

    Voor nu mijn koffer en mijn tas inpakken, mijn Facebook bijwerken en me zolangzamerhand gaan focussen op de terugreis naar Bolsward. Morgen echter eerst op naar Purwokerto.

    Heri Setiono

  • Familiedag/ -bijeenkomst

    Familiedag/ -bijeenkomst

    Om het kwartaal houdt familie Radjiman een ‘officiële’ familiebijeenkomst. Ik schrijf ‘officieel’, want in Indonesië zijn er uiteraard geen regels waar je aan moet voldoen om aan familiebijeenkomst ‘officieel’ te houden. Toch behoort zo’n familiebijeenkomst tot de vele Javaanse tradities die onze familie zo in ere houdt. Zo’n KUMPULAN (bijeenkomst) TRAH (van familie) RADJIMAN- MARYATI, heeft altijd vaste onderdelen. Zo worden de laatste nieuwtjes over familieleden besproken en ook de financiën worden bijgehouden dan wel bijgewerkt (elk familielid daagt een vast bedrag per familiebijeenkomst bij). Elke KUMPULAN heeft echter ook een themaonderwerp. Het sprak blijkbaar vanzelf dat ons bezoek aan Godong het themaonderwerp van deze KUMPULAN was. Normaliter wordt de KUMPULAN in en om Ibu’s huis gehouden, maar nu vonden deze en de aansluitende lunch dus plaats in een afgehuurde zal van het Reinz restaurant in Godong. Tegen de Javaanse traditie in, hebben Emelie haar familie en Ilse en ik evenredig met de Indonesische familie bijgedragen aan de huur en het eten.

    Vanochtend was het dan zover. Er waren maar liefst 60 (!) familieleden aanwezig en dan nog was de familie niet compleet. Desondanks (het gekakel en geklep van maar liefst 60 mensen tegelijk trek ik normaliter niet zo goed met mijn longcovid) was deze familiemeeting wat mij betreft het hoogtepunt van mijn bezoek aan Indonesië dit jaar. Er werd harstikke veel en ontspannen gelachen, het eten was super lekker en gezellig en er werd zelfs bier gedronken (al werd dat uitsluitend door de delegatie uit Zweden gedaan). Net als vorige week in Makassar, zag ik hoe groot en belangrijk familie in Indonesië is. Op een kaart hadden Emelie en ik alle namen geschreven van degenen die bijgedragen hebben aan het gezamenlijke cadeau voor de familie (de waterpomp voor Ibu’s huisje). Deze kaart had ik vervolgens in een envelop gestoken waarop ik Keluarga Radjiman (familie Radjiman) had geschreven. Toen we de envelop als cadeau overdroegen aan de familie, viel Ratna van verbazing zowat van haar stoel. Wat bleek? Mijn handschrift is precies hetzelfde als dat van Bapak. “Wat een toeval!” zei Ratna. Maar ik denk niet dat het toevallig is hoor…

    Heri Setiono

    bin Radjiman (zoon van Radjiman)

  • Rondje familie…

    Rondje familie…

    Eerder heb had ik al eens gezegd dat er in Indonesië aan familie geen gebrek is. Vandaag zouden we zoveel mogelijk familieleden in Grobogan bezoeken. Ondertussen waren mijn gedachten ook bij mijn familie in Nederland, met name bij mijn dochters Joanne en Ajanna. Zij hadden vandaag wedstrijd met Twirlvereniging Bolsward in Marknesse, maar uiteraard kon ik daar vandaag niet bijzijn. Ik besloot de dag maar weer op dezelfde wijze als gisteren te beginnen. Via een Grab-bike (zodat Amri lekker nog even lekker in de rust kon blijven), ging ik eerst weer naar het Grand Master hotel om te ontbijten. Na het ontbijt bracht Amri ons naar Godong. Eerst gingen we naar het ReddoorZ hotel waar ik de afgelopen week grotendeels heb geslapen. Omdat deze hotelkamer een ‘normaal’ toilet heeft (geen hurktoilet), had ik in overleg met/ op verzoek van de Zweden de kamer opnieuw een paar dage geboekt. Niet met de intentie om er te overnachten, maar ‘gewoon’ voor het geval dat iemand moest toiletteren (want je weet het maar nooit in Indonesië).

    Na het inchecken reden we op verzoek van Emelie naar het benzinestation. Zij wilde namelijk vanaf de ingang van de kampong (die zich naast het benzinestation bevindt) heel graag het ‘Spoorloos loopje’ (dat de familie uit Indonesië op een rijtje staat en dat Emelie, Lin, Mark en ik vanaf de ingang van de kampong op haar afkomt lopen) van negen jaar geleden opnieuw doen. Net als destijds werd Emelie er weer emotioneel van en net als destijds, besloten we eerst Rina thuis te bezoeken (wanneer je de kampong oploopt, kom je Rina’s huis namelijk het eerst tegen). We zaten nog maar amper, of Ratna werd gebeld door Ismanto: waar we bleven. Hij kon niet wachten om ons te ontmoeten.

    Onderweg naar Ismanto liepen we langs de tuin van Andi waar de waterpomp was geïnstalleerd. Daar namen we nog even snel een kijkje, want Ismanto stond al ongeduldig op ons te wachten. Naast de bank in zijn kamer waren nog wat extra stoelen bijgezet. Toen we allemaal zaten begon Ismanto met zijn welkomstspeech die hij blijkbaar had voorbereid. Om te beginnen dankte hij Emelie dat zij voor hem een retourticket van Bali naar Semarang had gekocht. Ismanto zat de afgelopen dagen namelijk net als Emelie en haar gezelschap uit Zweden in Sanur! Ismanto werkt daar momenteel in de toeristische bouw. Omdat wij nu in Indonesië waren, had Ismanto een paar dagen vrij gevraagd en gekregen. De welkomstspeech van Ismanto was verder eigenlijk identiek aan die van vorig jaar. Ook toen verontschuldigde Ismanto zich voor de ‘tekortkomingen’ van de familie dat ze niet zelf voor de geadopteerde kinderen hadden kunnen zorgen en bedankte hij de/ mijn adoptieouder(s) dat zij die taak van de familie had(den) overgenomen. Toen de adoptie weer ter sprake kwam, werd iedereen emotioneel: zelfs Amri, waardoor het vertalen even wat lastiger ging dan normaal. Zonder dat ik ernaar vroeg, vertelde Ismanto ineens dat Bapak voor Jakarta Loyd werkte en dat Jakarta Loyd een samenwerkingsverband had met Kasih Bunda. Op advies van Jakarta Loyd zijn Emelie, Lin, Mark en ik destijds ter adoptie overgedragen aan Kasih Bunda. Daarmee bevestigde hij zomaar het vermoeden dat ik enkele dagen geleden in Makassar kreeg.

    Toen Ismanto was uitverteld gingen we dan eindelijk naar Ibu’s huis. Emelie zag voor het eerst in real-life het nieuwe huisje van Ibu. De meubels die we vorig jaar voor de familie hadden gekocht stonden er nog prachtig bij en aan de hand van alle foto’s kon je duidelijk zien dat het huis van Ibu een thuisbasis is voor de hele familie, net als toen ze nog leefde. Nuryati (oudste zus en buurvrouw) en ook Nurul waren al in Ibu’s huis. Het wachten was nog even tot ook Anik er was (zij was nog onderweg van Demak), maar toen ook zij er was vertrokken we allemaal naar Klambu, waar het hele gezin Radjiman woonde voordat ze naar Godong verhuisde. Broer Sutrisno woont hier nog steeds. We zochten hem thuis op waarna we samen met hem naar de begraafplaats gingen waar Ibu en Bapak begraven liggen (Sutrisno is beheerder van deze begraafplaats).

    Toen ik de eerste keer dat ik bij het graf stond (zie https://staging.dondorp.nl/radjimans-graf en https://staging.dondorp.nl/weerzien-familie-7, bedacht ik me al hoe mooi het zou zijn wanneer Lin, Emelie, Mark en ik eens een keertje samen hier staan. Dit is nog niet gelukt, maar vandaag zijn we toch wel tot de helft gekomen. Uiteraard gunde ik Emelie haar moment alleen bij het graf, maar daarna ging ik bij haar zitten om haar te vertellen hoe mooi ik het vond dat we vandaag samen en samen met onze familie(s) bij het graf van onze biologische ouders konden en mochten staan. Ik vond dit een heel bijzonder moment dat mij altijd zal blijven bijstaan.

    We reden terug naar onze hotels, zodat iedereen kon rusten. Na een rust van twee uur melden we ons vanuit Purwodadi weer in Godong. Inmiddels was daar ook Enik aangekomen. Samen met Anik, Enik en Nuryati reden we naar Karang Rayung. Daar woont Nurul en ook haar huisje wilden we graag bezoeken. Dit bezoek kostte me een chocoladereep, want ik had met Amri gewed over de reisduur van Godong naar Karang Rayung. We bleken er beiden naast te zitten, maar omdat Amri er toch dichter bij zat dan ik had hij een chocoladeletter verdiend. Nurul stopte ons vol met eten en tegen etenstijd werd het tijd om te gaan eten (Indo’s eten eigenlijk aan één stuk door). We reden met alles en iedereen terug naar Godong om daar te dineren in de officiële VIP ruimte van Warles Café. VIP ruimte of niet, Warles Café beschikte alleen over hurktoiletten. Hier durfden sommigen uit Zweden echter niet op. Kwam de geboekte kamer van Hotel ReddoorZ toch nog mooi van pas.

    Bekijk op http://indonesienresa.blogg.se/2025/june/godong.html wat Emelie van deze dag heeft gevonden.

    Heri Setiono

  • Purwodadi

    Purwodadi

    Je kunt zeggen van het Harvest Hotel wat je wil: het matras lag heerlijk, het toilet was super schoon en droog en de douche was lekker ruim en ook direct lekker warm (elektrische doorstroom boiler). Ook het ontbijt was lekker en goedkoop. Althans, dat denk ik, want ik heb niet bij dit hotel ontbeten. Bij het Kyriad Grandmaster hotel was het dan niet mogelijk online een extra kamer te boeken, je kon blijkbaar wel losse ontbijtjes bestellen. Daarom had ik daar voor elke dag twee extra ontbijtjes besteld: eentje voor Amri (de chauffeur) en eentje voor mij. Omdat Amri aangaf geen gebruik te willen maken van de ontbijtjes, besloot ik hem nog even wat rust te gunnen vanochtend door zelf aan de hand van Grab-bike naar het Kyriad Grandmaster te gaan. Tegelijk met de Zweden liep ik daar de ontbijtzaal in. Het ontbijtbuffet was er sober maar goed. Nu ben ik al snel tevreden: een bordje nasi goreng en voor mij is het allang goed.

    Na het ontbijt togen we Purwodadi in. Het leek mij leuk om de Zweedse familie kennis te maken met de verschillende manieren van boodschappen doen hier in Indonesië. Daarom gingen we eerst naar de Indomaret (supermarkt), daarna naar Pasar Purwodadi (traditionele markt) en daarna naar Luwes Mall (zie https://staging.dondorp.nl/purwodadi-mall-luwes-2. De Pasar kun je eigenlijk wel zien als één groot overdekt marktplein bestaande uit meerdere verdiepingen (zie https://staging.dondorp.nl/bokito voor de traditionele markt in Godong). Na Luwes Mall heeft iedereen een uurtje gerust in het hotel. Omdat het vandaag vrijdag is en de meeste mensen op vrijdag naar de moskee gaan, besloten we om 15.00 uur (lokale tijd) terug te gaan naar Godong om Ratna, Abi en Khaluna op te halen om naar Demak te rijden. Anik, die in Demak woont, stapte in Demak bij ons in. Op haar aangeven zijn we naar een winkel met de naam ‘DIY’ gereden. Emelie wilde namelijk graag voor elke Indonesische sibling een goede steelpan kopen en ‘DIY’ had deze blijkbaar.

    Emelie kocht elf goed uitziende steelpannen, waarvan ze dacht dat onze Indonesische sibings er erg blij mee zouden zijn. Daarna brachten we een kort bezoek aan Anik thuis om te besluiten met een dagafsluitend diner in het Reinz Café/ restaurant in Demak (van dezelfde keten inderdaad als het café/ restaurant waar komende zondag de familiemeeting wordt gehouden in Godong.

    Zie https://indonesienresa.blogg.se/2025/june/pasar-marknad.html, https://indonesienresa.blogg.se/2025/june/pasar-marknad.html en https://indonesienresa.blogg.se/…/fortsatt-fredag.html om te zien wat Emelie va deze dag vond.

    Heri Setiono

  • Purwodadi Harvest Hotel

    Purwodadi Harvest Hotel

    Zes jaar geleden bezocht ik al eens Purwodadi (zie https://staging.dondorp.nl/…/indonesie-en…/reizen/reis-2019. Destijds besloot ik elk hotel in Purwodadi één of twee dagen te testen en te reviewen om Lin en Emelie te helpen bij een eventuele keuze voor een hotel wanneer ze er eentje in de buurt van de familie zochten. Omdat Sylvia (Emelie haar moeder) en Bengt (Emelie haar moeders vriend) nu op ‘mijn kamer' sliepen moest ik dus uitwijken naar een ander hotel.

    Online had ik al gezien dat er een nieuw hotel in Purwodadi was: Het Harvest Hotel. Dat Hotel moest ik uiteraard uitproberen. Na het zien van de promofilmpjes maakte ik me wel wat zorgen over hoe het hotelgasten verleidt een kamer bij hen te boeken (https://www.instagram.com/p/DIX_gl-S9US), het personeel (https://www.instagram.com/p/DErWOU2ysR-), de gasten (https://www.instagram.com/p/DILAQOJSvy5) en over het uitchecken van aankomende maandag (https://www.instagram.com/p/DGpgFf9SzMD), maar mijn kamer (https://www.instagram.com/p/DKyMChlhEA7: dit filmpje is echt gemaakt van de kamer waar ik nu inzit) zag er verder erg mooi uit.

    Toch even voor de zekerheid: mocht het zo zijn dat er op deze Facebookpagina één of twee dagen vanaf heden geen statusupdates meer verschijnen, neem dan a.u.b. contact op met de lokale politie en vraag ze of ze hier en/ of op de lokale vuilnisbelt naar mij willen komen zoeken.

    Heri Setiono

  • Emelie

    Emelie

    Na het restaurantbezoek was ik zo moe, dat ik geen energie meer over had om mijn koffers te pakken. Dat moest ik dus nog doen toen ik vanochtend wakker werd. Hoewel ik nog steeds grieperig was, leek het erop dat de koorts wegwas. Haastig begon ik dus met het inpakken en organiseren van mijn spulletjes. Net voordat Amri met zijn bus voor stond, wist ik het eindlevel van ‘Tetris voor volwassenen’ uit te spelen.

    Alles liep volgens plan, behalve dan dat er net voor Semarang een verkeersongeval plaatsvond. Hierdoor konden wij anderhalfuur (!) lang, geen meter voor- en geen meter achteruit. Ik stuurde Emelie een bericht dat we vastzaten en dat zij zich, hoe spijtig het ook is, een uur op het vliegveld moesten zien te vermaken. Twee uur later dan gepland, was het weerzien op vliegveld Semarang SRG dan eindelijk daar. Hoewel het inmiddels al donker was, besloten we toch Mrcan delis rejo, de geboorteplek van Emelie, Lin, Eni, Nurul en Ratna, te bezoeken. De Indonesische familie reed weg in de extra auto die ik voor ze gehuurd had en de Euopese familie volgden haar in de bus van Amri. Na 5,2 kilometer rijden (een uur over gedaan), stapten we uit in Tembalang om op het dak te neer te kijken waaronder zowel Emelie, Lin, Eni, Nurul als Ratna voor het eerst het levenslicht zagen.

    We hebben ongeveer 40 minuten op de geboortekampong van zowel Emelie, Lin, Eni, Nurul als Ratna rondgelopen. Zo hebben we ook de school gezien waar we waarschijnlijk naartoe zouden zijn gegaan als we niet ter adoptie waren afgestaan. Na de geboorte van Ratna, overleed Ibu haar moeder Slamet (mijn biologische oma). Toen Slamet haar huis in Klambu naliet, besloten Bapak en Ibu hun eigen huisje in Mrcan delis rejo te verkopen om erin te kunnen trekken. De belangrijkste reden voor hen om dat te doen was dat de dagelijkse levenskosten (boodschappen, vaste lasten, onderwijs) in Klambu veel lager lagen dan in Mrcan delis rejo (Semarang).

    Na ons bezoek bezochten we ‘Dapur Mama Cafe & The Kays Patisserie Brunch’, een mooi restaurant, waarop alle bestelbare gerechten waren gefotografeerd. Superhandig! Na een goed ontbijt (19.00 uur ’s avonds, maar dit was pas mijn eerste maaltijd van de dag) vertrok de Indonesische delegatie met de extra gehuurde auto inclusief chauffeur weer richting Grobogan en de Europese delegatie richting Purwodadi. Toen ik maanden geleden de hotels boekte, had ik drie twee persoonskamers geboekt: precies genoeg voor Mateos, Emelie, Olivia en Bellis. Later bleek er een kamer bijgeboekt te moeten worden, omdat Emelie haar moeder en de vriend van haar moeder aan de Zweedse delegatie werden toegevoegd. Een extra kamer bijboeken bleek helaas niet mogelijk te zijn, althans niet online. Daarop besloot ik mijn kamer af te staan en in een ander hotel een kamer voor mijzelf bij te boeken.

    En zo komt het dat de Zweedse delegatie werd afgezet bij het Kyriad Grandmaster Hotel en ik bij het Harvest Hotel. Te moe om ook maar nog maar iets te doen zeeg ik op bed neer om als een blok in slaap te vallen.

    Bekijk op https://indonesienresa.blogg.se/2025/june/forsta-motet.html, https://indonesienresa.blogg.se/…/var-fodelseplats.html en https://indonesienresa.blogg.se/…/forsta-kvallen-2.html hoe Emelie deze dag zelf heeft ervaren.

    Heri Setiono

  • Een Nederlandse Ton

    Een Nederlandse Ton

    Nog altijd ben ik ziek zwak en misselijk, maar rond het middaguur had ik voldoende energie gespaard om even door de kampong te fietsen. Van Ratna had ik namelijk gehoord dat er ongeveer een jaar geleden een blanke man op de kampong was komen wonen en dat deze uit Nederland kwam. Hij woonde nog geen twee minuten lopen van Ratna haar huis vandaan. Deze man moest en zou ik opzoeken. Ik was namelijk erg benieuwd naar zijn verhaal. Met name wat hem ertoe bewogen had om huis en haard in Nederland achter te laten om hier op de kampong te gaan wonen. Ratna had ik al een paar keer gevraagd of zij deze man eens wilde aanspreken om te vragen of ik hem mocht bezoeken, maar Ratna durfde dat niet.

    Toen ik zei dat ik de man vanmiddag wilde opzoeken, gaf Ratna aan dat ze met me meeging. Samen liepen we recht op het huisje waar de man zou moeten wonen af. We stonden half in de deuropening toen ik inderdaad een blanke man zag zitten. Hij riep wat in het Engels naar een slaapkamer (er is bezoek voor je of iets dergelijks), maar toen viel hij van schrik bijna van zijn stoel. Ik sprak hem namelijk aan in het Nederlands en dat had hij natuurlijk totaal niet van iemand met een Indonesisch uiterlijk verwacht: “Het spijt me dat ik zomaar onaangekondigd kom binnenvallen, maar ik kom eigenlijk voor u.” Nadat Ton, want zo bleek hij te heten, van verbazing was bekomen nodigde hij ons uit en raakten we in gesprek. Ton vertelde mij dat hij zijn hele leven in de tuinbouw had gewerkt en nu een paar jaar met pensioen is. Nadat hij met pensioen was gegaan heeft hij 'Sri Hartini', die toen toevallig in Nederland was, ontmoet. Ze werden op slag verliefd. Op 20 april vorig jaar trouwden ze voor de kerk. Ton heeft geprobeerd zijn kersverse vrouw naar Nederland over te laten komen, maar omdat hij niet voor de wet getrouwd was ging dat niet. Daarop besloot hij alles in Nederland los te laten en naar zijn vrouw te verhuizen. Zo komt het dat hij nu net een jaar hier op de kampong woont. Op basis van een toeristenvisum (B211A) mag hij 3 x 60 dagen in Indonesië verblijven (elke 60 dagen verlengen). Na elk halfjaar vliegt hij even heen en weer naar Singapore, waarna hij weer 3 x 60 dagen in Indonesië mag verblijven.

    Ton en ik hebben best hele diepe en filosofische gesprekken gevoerd, waarin heel veel onderwerpen de revue passeerden. Van wat de zin van het leven is, tot de verschillen tussen de Nederlandse en de Indonesische maatschappij, het gemis van luxe en comfort op de kampong, hoe de keuze van Ton om toch op deze kampong te gaan wonen tot stand was gekomen en hoe daarbij de liefde, maar ook financiële afwegingen, een rol hebben gespeeld en nog altijd spelen. Uiteraard heb ik Ton ook verteld hoe het komt dat ik nu al tien jaar lang bijna jaarlijks deze kampong bezoek. Het hele adoptieverhaal en ook de Spoorloos uitzending is daarbij aanbod gekomen. Blijkbaar vielen wij op, want steeds meer kampongbewoners kwamen stiekem even kijken. Van Ratna hoorde ik later dat ik erg in achting was gestegen, omdat ik maar mooi in staat was gebleken met deze (in de ogen van de bewoners van de kampong toch wel wat vervreemde man) zo ontspannen kon lachen en praten. Zelf vond ik het ook heel bijzonder dat ik midden in deze kampong gewoon Nederlands kon praten en ik merkte aan Ton dat hij het heel fijn vond om weer eens te kunnen converseren en dat dan ook nog eens in zijn eigen taal. Ton spreekt zelf geen Bahasa, geen Javaans en op de kampong spreekt eigenlijk niemand Engels, ook zijn eigen vrouw niet. Toen ik afscheid van Ton nam, had hij de tranen in zijn ogen. We hebben nummers uitgewisseld en ik heb Ton beloofd hem een volgende keer zeker weer op te komen zoeken wanneer ik op de kampong ben.

    Omdat ik me weer ziek begon te voelen, heb ik met 1000 mg aan paracetamol van 15.00 uur tot 18.30 uur gerust/ geslapen. Daarna ben ik naar het Reinz restaurant gegaan. Omdat het vanavond ‘bonte avond’ was (mijn laatste nacht in Godong) had ik Abi en Ratna uitgenodigd om daar, samen met hun kinderen en met mij, te dineren. Het Reinz restaurant had ik niet toevallig uitgekozen: elk kwartaal houdt de familie een familiebijeenkomst. Toevallig vindt de volgende plaats op zondag 15 juni (over vier dagen). Omdat Emelie met haar familie uit Zweden en ik dus ook bij deze familiebijeenkomst aanwezig zullen zijn, is er een zaal bij dit Reinz restaurant gehuurd. In deze zaal zullen dan 60 mensen bijeenkomen en lunchen. Het leek mij leuk om vanavond alvast polshoogte te nemen. Eenmaal ter plaatse bleken alleen Ratna en Khalu er te zijn. Abi en Ibam waren er niet: volgens Ratna had Abi geen zin, omdat hij teleurgesteld was dat ik een auto met chauffeur in Semarang had gehuurd. Te moe om hier nog weer extra aandacht aan te besteden, heb ik het maar even zo gelaten…

    Heri Setiono

  • Loop naar de pomp (2)

    Kwam ik nog op een roze wolk thuis gisteravond, éénmaal thuis donderde ik er weer heel hard af. De foto’s waaruit bleek dat de installatie van de waterpomp voltooid was had ik naar Emelie gestuurd met de vraag hoe we de waterpomp ‘officieel’ aan de familie cadeau zouden doen. Het is me nog steeds niet duidelijk hoe het zover is gekomen, maar blijkbaar hadden wij daarover dermate verschillende ideeën dat de communicatie voor waarschijnlijk beide kanten op vervelende wijze werd verbroken. Sindsdien hebben we geen woord meer met elkaar gesproken/ dan wel getypt. Desondanks komt Emelie wel met haar gezin morgen op het vliegveld in Semarang aan.

    Zoals gezegd had ik een heel programma voor de komende vier dagen opgesteld. Als er echter iets is wat ik geleerd heb in Indonesië, dan is het wel dat je daar nooit op gemaakte afspraken aan kunt. Ik heb hier (meerdere malen) wel meegemaakt dat vliegtickets werden gewijzigd of zelfs gecanceld, bevestigde hotelboekingen door betreffende hotels geannuleerd werden, of dat personen last minute afzeiden omdat ze bijvoorbeeld ineens naar Mekka vertrokken of zomaar ineens een ander plan trokken. Voor de komende vier dagen had ik chauffeur Amri (dezelfde als vorig jaar) met een grote witte 9-persoonsbus (dezelfde als vorig jaar) geregeld. Deze chauffeur zal al het transport voor zijn rekening nemen en tegelijk ook optreden als vertaler.

    Emelie en haar gezelschap landen morgen met vlucht JT271 om 15.05 uur (lokale tijd) op Semarang Airport (SRG). Het was de bedoeling dat ik hen samen met Amri en Eni op het vliegveld zou opwachten. Het was belangrijk dat Eni er ook zou zijn, want ik had voor morgen direct een bezoek aan ‘Mrican delis rejo’, de geboorteplaats van Anik, Emelie, Lin, Eni, Nurul en Ratna (‘de laatste zes van Bapak en Ibu’), gepland. Aangezien ik zelf enkel ‘kampung Sawah besar’, de geboorteplaats van ‘de eerste negen van Bapak en Ibu’, heb bezocht (zie https://staging.dondorp.nl/kampung-sawah-besar had ik geen idee waar ik deze echter kon vinden. Gelukkig had Eni toegezegd te helpen. Vanwege eerdergenoemde privéomstandigheden is Eni echter afgehaakt. Uiteindelijk is het gelukt (denk ik), maar het heeft me flink wat moeite gekost om vervanging te vinden.

    Tot vanochtend was het niet duidelijk wie Eni zou kunnen vervangen, maar daar kwam verandering in toen Ratna mij vertelde dat Emelie haar vanochtend had gevraagd of zij ook op het vliegveld van Semarang zou staan. Ratna had gezegd dat dit niet het geval was, omdat er onvoldoende plek in de bus zou zijn om daarna met zijn allen onze weg te kunnen vervolgen. Toch leek het mij erg leuk om met een aantal zussen onze familie uit Zweden op het vliegveld te verwelkomen. Ik had al bedacht dat ik onze chauffeur/ vertaler Ismanto, Ratna en mij uit Godong, Nurul uit Karang Rayung en Anik uit Demak zou laten ophalen waarna we bij wijze van verrassing met zijn allen Emelie en haar familie zouden verwelkomen op het vliegveld. Vervolgens zou ik een extra auo met chauffeur huren op het vliegveld zodat we met zijn allen ‘Mrican delis rejo’ zouden kunnen bezoeken, wellicht nog wat konden eten/ winkelen in Semarang om daarna met het busje van Amri en de gehuurde extra auto met chauffeur weer richting Grobogan (provincie waar Purwodadi, Godong, Demak en Karang Rayung liggen) te rijden.

    Dit plan stuitte echter op heel veel weerstand bij Ratna. Ze stond erop dat de familie een eigen auto zou huren. Dat kan natuurlijk ook, maar ze vroeg mij of ik daar voor de helft aan mee wilde betalen. Dat zou echter betekenen dat de familie apart van mij dezelfde route van Grobogan naar Semarang zou rijden, terwijl ik dan (op chauffeur Amri na uiteraard) in een lege 9-persoonsbus zou zitten. Ik vond dat niet alleen volstrekt onlogisch, ik zou me dan ook een beetje buitengesloten voelen. Omdat ik niet (financieel) wilde meewerken aan buitensluiting heb ik Ratna laten weten hieraan niet mee te willen betalen. Ik voelde wel dat dat mij niet in dank werd afgenomen. Omdat de familie toch graag Emelie wilde verwelkomen op het vliegveld en ik ze niet had gevraagd mee te betalen wanneer ik een auto voor haar zou huren in Semarang, ging ze uiteindelijk toch schoorvoetend en met een pruillip van hier tot… Semarang (althans, daar ben ik bang voor morgen) met mijn voorstel akkoord.

    Emelie en ik even niet op speaking terms en een misnoegde Indonesische familie. Wat zal dat voor gevolgen hebben voor het weerzien morgen?

    Heri Setiono