Blog

Eerder heb ik het al benoemd dat ik vooral op cognitief gebied nog best wat stappen te zetten heb. Naast een sterk verminderd concentratievermogen, minder energie, minder kunnen opnemen van prikkels, minder taken tegelijk te kunnen uitvoeren en het minder goed uit woorden te kunnen komen omdat ik deze soms simpelweg vergeet, uit dit zich met name in het minder goed kunnen onthouden en het overzicht houden van planning technische zaken. Als je mij zou vragen hoe bijvoorbeeld vorige week dinsdag er uit zag, dan zou ik het je zonder een blik in mijn agenda te werpen niet kunnen vertellen. Dit is ook één van de redenen dat de insteek van de blog over mijn reis naar Indonesië afwijkt van alle andere keren. De vorige keren hield ik voornamelijk een blog bij voor anderen, ditmaal doe ik dat voornamelijk voor mijzelf met als hoofdreden de kostbare beleefde indrukken, inzichten, ervaringen en emoties van deze toch ook kostbare reis niet verloren te laten gaan. Het bijhouden van Facebook kost echter ook tijd en energie en vanwege een te druk weekeinde schort het er momenteel met name van het laatste aan. Mensen zullen inmiddels wel in de gaten hebben dat ik structureel twee dagen ‘achterloop’. In het begin ging dat nog, maar gezien de vele indrukken en het lage energielevel en een sterk verminderd concentratievermogen merk ik tot mijn grote schrik dat ik steeds meer moeite krijg mij nog, hetgeen zich twee dagen geleden allemaal heeft afgespeeld, voor de geest te krijgen. Hoewel dit bericht over zondag gaat, besluit ik daarom vandaag (dinsdag dus) pas op de plaats te maken: even geen familiebezoek, maar een balansdagje waardoor ik Facebook kan bijwerken, wat wasjes kan draaien, een bezoek aan Purwodadi (Luwes Mall en BNI kantoor omdat Internetbankieren nog niet werkt) kan brengen en verder kan rusten. Weer twee dagen terug in de tijd: voor ‘vandaag’ (eigenlijk dus voor eergisteren) had ik dus op verzoek van de familie een auto gehuurd. De familie zou mij om 6.00 uur vanaf mijn hotel ophalen. Toen ik ‘gister’ naar bed ging, besloot ik desondanks geen wekker te zetten. Elke ochtend rond een uurtje of 4.00 zat ik immers toch al rechtop in mijn bed, omdat er in de gehele kampong diverse muezzins om het hards oproepen naar hun gebed te komen. Wat mij betreft wint de overbuurman het altijd, maar dat komt uiteraard omdat die zich het dichtst bij mij bevindt. Zo ook ‘vandaag’ schoot ik weer recht op in mijn bed. Er klopte echter iets niet: het was namelijk angstvallig stil… Na een blik op mijn telefoon sprong ik verschrikt mijn bed uit: 5.55 uur, hoe kon dat nou? Zou ik soms door al het gezang heen zijn geslapen? Dat leek mij onmogelijk: het gezang klinkt elke ochtend harder dan wel vier wekkers bij elkaar. Hoe het ook zij… Binnen 5 minuten (!) had ik mijn tas voor vandaag klaargemaakt, was ik wakker gedoucht (lang leve de koude douche), was ik aangekleed, had ik mijn tanden gepoetst (zowel boven als onder deze keer, dus er is zeker sprake van progressie), had ik beide oksels voorzien van deodorant en had ik mijn bed en mijzelf opgemaakt om vervolgens om 6.35 uur een appje te ontvangen van Ratna: “Morning… How did you sleep? Are you ready for today? But I will be at your place about 20 minutes from now, I need to buy some diapers for my daughter ☹.” Uiteindelijk stond de familie om 7.00 uur voor de deur. “Selamat datang di Indonesia!” schoot me nog even door het hoofd, maar ergens vond ik het wel jammer dat het zo was gelopen. Ismanto had iets voor zevenen de bus naar Jakarta gepakt en achteraf gezien hadden we die nog best even kunnen uitzwaaien… Desondanks togen we vol goede moed naar Pasar Demak waar we zus Anik (spreek uit: Annie) van haar werk zouden ophalen. Anik heeft daar een kraampje, zoals zus Arti een kraampje had op Pasar Godong, zie https://staging.dondorp.nl/bokito/ en hoewel ze vrij had genomen voor vandaag had ze toch vanaf openingstijd (4.30 uur) tot nu (8.00 uur) gewerkt om toch nog wat inkomsten voor vandaag te creëren. Vanaf Pasar Demak reden we door naar Semarang waar we bij zus Eny (spreek uit: Ennie) en haar nieuwe man Joko (spreek uit: Djokkoo) zouden ontbijten. Eny en Joko zijn de fotomodellen van de familie (zie foto’s). Hun hele huis hangt ook vol met foto’s van henzelf. Over foto’s gesproken: bij Ibu thuis hing een foto aan de muur waarop Lin, Emelie, Mark en ik stonden. Het is dezelfde foto die de hele wereld over ging toen het verhaal hoe Lin, Emelie, Mark en ik elkaar vonden wereldnieuws werd. Ibu heeft de foto altijd gekoesterd, maar toen haar huisje tot aan de grond toe afbrandde, ging de foto tot verdriet van de familie verloren. Ik had daarom 11 ingelijste exemplaren meegenomen (voor elke Indonesische broer en zus één), zo ook voor Eny. Prompt werd een foto van Joko van de muurgehaald: deze moest plaatsmaken voor de foto van Emelie, Lin, Mark en mij. Ik meende me nog te herinneren dat cantik (spreek uit: sjantie) ‘knap’ betekende (tijdens een vorig bezoek aan Indonesië klonk dit namelijk veelvuldig overal waar Joanne verscheen), dus toen Joko mij ter begroeting een hand gaf wees ik naar zijn verwijderde foto met de woorden: “Ah, kamu pasti Joko. Menantu paling cantik di keluarga!” waarop iedereen, inclusief Eny en Joko zelf gelukkig, prompt in een deuk lag. Een beetje teleurgesteld (ik had nog zo geoefend) keek ik niet begrijpend in het rond: het voelde alsof ik weer per ongeluk een broodje sperma had besteld (zie https://staging.dondorp.nl/kuta/. Ratna legde mij, nog altijd gierend van het lachen, uit dat ‘cantik’ alleen wordt gebruikt bij vrouwen en dat het bij mannen ‘tampan’ moet zijn. Ja, dat vertelt Google Translate er natuurlijk niet bij als je het gebruikt ter voorbereiding op ‘de juiste’ openingszin. Eny gaf mij een bananenblad met zulke scherpe (!) rijst dat ik vreesde voor mijn verdere dagbesteding (waarschijnlijk een halve dag toiletteren), maar na slechts een paar happen werd het bord mij (gelukkig) weer uit de handen gegrist. Ratna legde mij uit dat Aris Purnomo had gebeld. Hij was voor ons allemaal aan het koken, dus van Aris Purnomo mochten we niet (meer) eten. Met een auto vol familie togen we daarop dankbaar door op weg naar broer Aris Purnomo. Het werd een vermoeiende rit. Het straatbeeld werd wat eentonig, en voor Nederlandse begrippen (niet voor Indonesische begrippen) was het bijzonder druk op de weg. We stonden daarom vaak en lang stil. De familie deerde dit niet: ze had onderling de grootste lol. Uiteraard kreeg ik nergens iets van mee, maar na twee uren zeer intens Javaans gelach en horendol gekwebbel (luister naar https://1drv.ms/u/s!AoeIH-BDcFrHxK5inmhiCtF_d0SDeg?e=VZ2xib voor een voorbeeld) werd het mij bijna te dol. Gelukkig kwamen we uiteindelijk aan bij Aris Purnomo. Ik opende mijn armen om Purnomo ter begroeting te omhelzen, maar tot mijn verbijstering ging Purnomo op één knie zitten, greep met beide handen mijn rechterhand en legde deze tegen zijn gebogen voorhoofd aan, terwijl hij in tranen iets in het Javaans prevelde. Zeer opgelaten keek ik niet begrijpend Ratna aan, die mij (ook zichtbar geschrokken) echter met een intens strenge blik ‘later’ toefluisterde of min of meer zelfs toesnauwde. ‘Later’ bleek gelukkig direct erna. Het eten werd opgediend en toen we aten vertelde Ratna mij dat ze zelf ook verbaasd was: dit had ze Purnomo nog nooit zien doen, laat staan in het bijzijn van anderen. Terwijl ze mij bijna, met in mijn ogen misplaatst ontzag, aankeek merkte ze op dat ik een bijzonder uitwerking had op familie. Wederom zeer opgelaten vroeg ik wat er dan zojuist was gebeurd. Ratna legde me uit dat Purnomo mij ontzettend dankbaar was voor het geld dat ik hem had gestuurd in 2021 en dat Purnomo mij zojuist had bedankt voor het redden van zijn leven. Dat behoeft enige uitleg. Tussen mijn reizen naar Indonesië door, blijf ik zoveel mogelijk contact houden met familie in Indonesië. Zo ook in 2021, alleen zet ik dit niet altijd op Facebook. In 2021 kreeg ik in het Javaans plotseling een bericht van Hidayah, Aris Purnomo’s vrouw. Ik kon destijds niets van dit bericht maken, behalve dat het bericht vergezeld werd door heel veel huilende emoticons. Destijds had ik de familie gevraagd wat er aan de hand was, maar de familie bleef zeer terughoudend en wilde eigenlijk niets loslaten. Aanvankelijk besloot ik het toen te laten, maar niet lang daarna stuurde Hidayah mij foto’s waarop verschillende hondenkennels op een rij te zien waren. In deze hondenkennels zaten mensen vastgeketend en tot mijn afgrijzen herkende ik in één van hen Aris Purnomo. Hevig geschrokken vroeg ik de familie wederom om advies en toen kwam het hoge woord er uit: Aris Purnomo had met zijn motor een verkeersongeval veroorzaakt, waarbij de tegenpartij om het leven was gekomen. Hij zat daarvoor in de gevangenis en de nabestaande van de overlevenden wilde de aanklacht alleen intrekken als ze geld zagen: heel veel geld. Geld dat Hidayah niet had en wanhopig als ze was had ze contact met mij opgenomen. Omdat de familie hier niet trots op was, had ze de situatie aanvankelijk voor mij verborgen willen houden. Hoewel het geldbedrag ook voor ons hoog was, hoefden Ilse en ik niet lang na te denken. Na het zien van de foto en een Google zoektocht naar omstandigheden in Indonesische gevangenissen boekten wij het geld over waarna Aris Purnomo inderdaad vrij kwam. Blijkbaar was hij dit nog niet vergeten. Tot mijn verbazing hadden we het eten nauwelijks op, of Ratna gaf aan dat we alweer zouden vertrekken. Toen ik er over nadacht, begreep ik het wel: we hadden nog een terugreis van zo’n drie-en-een-half uur voor de boeg. Ratna was zichtbaar ergens om verlegen en toen ik haar vroeg wat er aan de hand was, vertelde ze me dat het een Javaanse gewoonte was dat men bij bezoek aan verwegwonende broers of zussen (daar viel Aris Purnomo ook onder omdat de familie Aris Purnomo ongeveer twee keer per jaar bezochten) hun kinderen geld gaven. De twee kinderen van Aris Purnomo waren reeds naderbij gekomen omdat Ratna ons vertrek had aangekondigd, maar men bleek geen of onvoldoende geld mee te hebben. Of ik misschien kon helpen. Uiteraard kon ik dat en op advies van Ratna gaf ik beide, overigens al wat oudere, kinderen van Aris Purnomo (Arda en Risya) 100.000 IDR (ongeveer 5 euro), Aris Purnomo zijn foto van Emelie, Lin, Mark en mij, waarna we na een laatste fotosessie hartelijk afscheid namen. Ander-half uur later zetten we Eny en Jokko weer bij hen thuis af in Semarang, waarna we ons naar een klein winkeltje Batik Benang Ratu begaven. Ik had Ratna verteld over mijn kledingmissie voor Ajanna en Joanne en zij dacht dat we daar wel konden slagen. Voor Ajanna en ook voor mijn vader kon ik inderdaad wat leuks vinden, maar helaas bleek Joanne buiten de standaard Indonesische maten te vallen. Voor haar zal ik later nog eens verder zoeken. We reden vanuit Semarang in een uur door naar Demak waar we Anik weer bij Pasar Demak afzetten en vanuit daar reden we in nog eens twee uur terug naar Godong. Nurul wilde heel graag nog Bakso eten in een lokaal eettentje, maar toen we dat achter de kiezen hadden werd ik eindelijk weer bij mijn Hotel afgezet. Oververmoeid ging ik direct in bed liggen waarna ik tot de volgende ochtend 4.15 uur (ja, toen deden de Islamietische wekkers het weer wel) als een blok in slaap viel. Tim Dondorp

Geplaatst door Godong Indonesie op Dinsdag 7 februari 2023

Vandaag is het zaterdag. Naar Nederlandse begrippen betekent dat weekend, maar hoewel veel kantoren hier zaterdag inderdaad gesloten zijn, hanteren de meeste Indonesiërs een zesdaagse werkweek. Normaliter werkt mijn familie dus ook op zaterdag, maar voor de gelegenheid hadden veel familieleden vandaag vrij gehouden om gewoon gezellig met zijn allen bij elkaar te liggen, lopen, dan wel zitten niks te doen. Dit gebeurt dat min of meer ‘in processie’. De familie verzamelt zich eerst bij het huis van zus Rina. Er wordt gegeten, gedronken, gelachen en gepraat waarna het hele verhaal zich achtereenvolgens herhaalt in het huis van zus Arti (waar nu dus zus Nuryati verblijft), het huis van Ismanto en tenslotte voor het laatst in het nieuwe huis van Ibu dat al zover gevorderd is dat het zich al uitstekend leent voor een gezellig familiesamenzijn. Naast aanwezige broers en zussen van wie ik uiteraard allemaal naam en achtergrond ken, ontmoette ik ook veel schoonzussen, zwagers, neven en nichten en ik was blij dat ik mij ook van hen de naam, hun plaats in de familiestamboom en hun werk of studie voor de geest kon halen. Een mooi resultaat dat dankzij inmiddels zes (!) familiebezoeken tot stand is gekomen. Ik herinner me nog goed mijn verdriet en mijn telleurstelling te herinneren toen ik de Spoorloos uitzending (zie https://spoorloos.timdondorp.nl, wachtwoord: hunt4heru) voor de allereerste keer bekeek omdat de namen, verhalen en achtergronden van de meeste gezichten die ik zag mij onbekend waren. Het was de hoofdreden dat ik zo snel na de Spoorloos uitzending besloot terug te keren naar Indonesië om een paar weken op de kampong te verblijven om mijn familie te leren kennen. Wat een verschil met nu. Wederom mocht ik vandaag ervaren hoe hecht de band met mijn biologische familie inmiddels is geworden. Het besef dat ik inmiddels echt onderdeel uitmaak van deze familie maakt dat ik mij blij, vereerd en gewaardeerd voel. Omdat ik echter ook een gezin en familie in Nederland heb voel ik me tegelijkertijd schuldig, verward en in zekere zin ook éénzaam. Tijdens diverse bijeenkomsten van bijvoorbeeld stichting Stichting Mijn Roots maar ook bij sessies met adoptiecoaches waar veel geadopteerden uit Indonesië samenkomen/ aan deelnamen, heb ik namelijk wel eens getracht te polsen of ik de enige ben met deze tegenstrijdige gevoelens. Slechts enkele geadopteerden hebben aangegeven zich hierin enigszins te herkennen: de meesten die ik heb mogen leren kennen zijn met name (nog) volledig gefocust op het vinden van hun biologische ouders, al dan niet met hulp van een adoptiecoach op zoek naar handvatten om om te gaan met mislukte zoektochten of naar (wederzijds) erkenning, herkenning en begeleiding omtrent andere (bekende) problematieken bij adoptie. Mijn ervaring leert dat er nog weinig aandacht is voor identiteitsproblematieken die zouden kunnen ontstaan nadat een zoektocht naar biologische familie daadwerkelijk slaagt. Mochten er geadopteerden en/ of adoptiecoaches (Hartini Van Rijssel, Yudi Hoekstra en/ of Maarten van Zwieten van adoptiekern.nl wellicht) meelezen: ik zou graag eens willen weten of er wellicht (professionele) hulp beschikbaar is bij eventuele (identiteits)problematieken die ontstaan na of naar aanleiding van het vinden van biologische familie. Aan het einde van de ochtend had ik me teruggetrokken in mijn hotel. Terugdenkende aan de verkregen inzichten bij Revalidatie Friesland en aan gisteren besefte ik mij namelijk dat regematig rust en ontspanning nog altijd noodzakelijk waren, wilde ik het einde van de dag halen. Ik merkte op dat sociale activiteiten zoals familiebezoeken mij heel veel energie kostten. In Nederland is een bezoek van meer dan twee uur mij eigenlijk al te veel, maar hier in Indonesië is de top eigenlijk nog sneller bereikt. Met enige zorg keek ik dan ook op tegen morgen (zondag). Zoals gezegd is morgen een echte vrije dag. Op verzoek van mijn familie had ik voor morgen dan ook een auto gehuurd. Samen met zus Nurul, zus Ratna en haar man, zus Anik die we uit Demak zouden ophalen, zus Eny en haar man die we uit Semarang zouden ophalen, zouden we morgen namelijk een bezoek aan broer Aris Purnomo brengen. Purnomo woont in Boja en van de vorige keer (zie https://staging.dondorp.nl/boja/ wist ik dat we inclusief het ophalen en terugbrengen van genoemde familieleden minimaal drie uur heen en minimaal weer drie uur terug in de auto zouden zitten. De mogelijkheid om morgen tussendoor te rusten zal er ongetwijfeld niet zijn. Omdat ik reeds opgehaald zou worden om 6.00 uur ’s ochtends zou het morgen dus een lange dag worden en dat baatte me nu al zorgen. Gelukkig was het nog niet zo ver. Halverwege de middag besloot ik voldoende te hebben gerust. Ik wilde graag naar Luwus Mall in Purwodadi. Joanne en Ajanna hadden mij namelijk gevraagd een batiek jurkjes voor hen mee te nemen. Normaliter koopt Ilse altijd kleding voor de meiden, maar ja: Ilse is helaas niet hier in Indonesië. Blijkbaar had ik het de vorige keer (zie https://staging.dondorp.nl/purwodadi-mall-luwes-2/ niet eens zo slecht gedaan, want ‘mijn vrouwen’ hadden het volste vertrouwen in mij. Dat vertrouwen mocht ik uiteraard niet schaden. Ik stond dan ook op het punt een Grab-taxi naar Purwodadi te reserveren, toen ik van neef Nuris plotseling het bericht kreeg dat broer Ismanto onverwachts morgenochtend om 7.00 voor twee weken naar Jakarta zou vertrekken. Hier schrok ik wel van: dat zou namelijk betekenen dat ik Ismanto niet meer zou zien. Mijn plan naar Luwus Mall te gaan liet ik dan ook snel varen. In plaats daarvan sprong ik op mijn fiets om onaangekondigd deze avond nog afscheid van Ismanto te nemen. Omdat Ratna niet meer op de Kampong was, veronderstelde ik dat het afscheid van Ismanto wegens beperkte communicatiemogelijkheden maar kort zou zijn. Tot mijn grote vreugde bleek neef Nuris echter bij zijn moeder (zus Nuryati) in het huis van zijn tante (zus Arti, hopelijk is alles nog steeds te volgen) te blijven overnachten. Op verzoek van Ismanto kwam hij dan ook bij ons om te vertalen. Ismanto sprak zijn waardering uit dat ik op eigen initiatief bij hem langskwam om afscheid te nemen en hij gaf aan mij bijzonder dankbaar te zijn dat ik nu al zes keer de familie in Indonesië had bezocht. Ismanto maakte zich als hoofd van de familie zorgen over de band met de rest van de familie in Europa. Hij had net als Ratna graag meer contact gehad met Mark, Lin en Emelie, maar hij begreep dat dit wegens de taal lastig is. Ismanto heeft zelfs geprobeerd Engels te leren, maar na een aantal pogingen begreep hij dat dit voor hem te moeilijk was en is hij daarmee gestopt. Ismanto zei hierdoor wel te erkennen dat het voor mij dan weer lastig is Indonesisch te leren. In de periode voordat ik naar Indonesië ging, hebben Ismanto en ik echter steeds meer via WhatsApp gecommuniceerd. Ismanto typte dan in het Indonesisch en omdat ik een API heb ontwikkeld waarmee mijn Engelstalige antwoorden automatisch door Google Translator worden vertaald naar Bahasa ging dit verrassend vloeiend en vlot. Ismanto vertelde mij dat hij daar erg blij mee was, maar Nuris legde daarbij nog extra uit dat hij eigenlijk zijn waardering uitsprak dat ik de Javaanse traditie in ere had hersteld door de hoofdcommunicatie niet meer grotendeels alleen via Ratna (de jongste van het gezin en dus de ‘de laatste’) of zelfs via Nuris (de 2e generatie), maar via Ismanto (de oudste van het gezin en dus ‘de eerste’) te laten verlopen. Mijn antwoord op Isanto’s vraag hoe vaak ik in Zweden was geweest om Lin en Emelie te bezoeken (vijf keer) verbaasde hem zeer: ik was dus vaker in Indonesië dan in Zweden geweest? Ismanto was blij dat ik zoveel investeerde in familie en hij noemde mij zelfs de ‘Europese Ismanto’: zijn taak als familieverbinder kon hij in Europa niet waarmaken en hij vertelde mij dat hij in mij als familieoudste in Europa dan ook een belangrijke plaatsvervanger zag en dat hij dankte mij vervolgens dat ik daar ook naar handelde. Of dit inderdaad ook zo is weet ik niet, maar ik vertelde hem wel dat Ibu Maryati mij ooit gevraagd heeft de familie nooit te vergeten, ook niet als zij eenmaal gestorven was. Ik vertelde Ismanto mijn belofte daarop aan Ibu (zie https://staging.dondorp.nl/afscheid-van-de-familie-4/ en dat ik er alles aan zou doen om mij aan deze belofte te houden: zowel in Indonesië, als in Zweden, als in Nederland en indien mogelijk zelfs als in de dood. Hierna namen we geëmotioneerd afscheid van elkaar. Mij in stilte afvragend of het weer drie jaar zou duren wanneer wij elkaar zouden zien, fietste ik weemoedig weer terug naar mijn hotel. Tim Dondorp

Geplaatst door Godong Indonesie op Zondag 5 februari 2023