Ibu Indonesia Gister verlangde ik thuis naar huis zoals nooit tevoren. Vandaag reis ik van thuis naar huis, vanwaar ik ben geboren. Morgen voelt thuis heel dichtbij, maar toch zo immens verloren. Ibu Indonesia: waar thuis ligt zal ik nooit zeker weten, maar Ibu Indonesia, waar ik ook ben ik zal ons nooit vergeten. Ibu Indonesia: voor wie ons liefheeft wil ik heten. Tim Dondorp
Geplaatst door Godong Indonesie op Dinsdag 14 februari 2023
Categorie: Reis 2023
-
Amsterdam Schiphol
-
King Abdulaziz International Airport
Hoewel ik wederom tegen de aanstaande terugreis opkeek bedacht ik me dat je als je ‘vroeger’ afscheid nam van vrienden of familie in Indonesië, dat bijna ‘voor het leven’ deed. Een reis van of naar Indonesië nam maanden in beslag. Tegenwoordig ligt dat anders, maar dat brengt wel een ander probleem met zich mee: vliegschaamte. Zelf ben ik daarin niet heel fanatiek: een alternatief voor het vliegtuig is er eigenlijk niet wanneer je van of naar Indonesië reist. Toen ik bij pintu (gate) 9 aankwam, kon ik met een gerust hart ook de weinige vliegschaamte die ik nog wel had naast me neerleggen: ik had de meest groene vlucht geboekt die maar mogelijk was (zie foto’s). Meestal word ik bij vertrek wat weemoedig, maar toen we opstegen in Jakarta had ik daar geen last van. Wat dat betreft was het goed geweest dat ik niet direct na het afscheid van de familie naar Nederland vertrok. Door nog een paar dagen alleen in Indonesië te blijven, merkte ik dat ik het afscheid reeds een plekje had kunnen geven en dat ik er ook echt weer naar uitzag om terug naar Nederland te gaan. Na een vlucht van negen uur en nog een beetje stapte ik uit in Jeddah waar ik snel dit berichtje op Facebook plaats (mijn eSIM werkt). Helaas had ik maar weinig kunnen slapen. Tijdens het online inchecken had ik een plek helemaal achterin het vliegtuig gekozen. Een mooie bijkomstigheid was dat ik de hele rij (bestond maar uit twee stoelen, maar toch) voor mijzelf alleen had. Op het plategrondje van het vliegtuig stonden daar opvallend minder stoelen getekend: op de plek waar stoelen hadden kunnen staan, was wel een leeg vierkant. Ik had gedacht dat het daarom wat minder druk zou zijn, maar niets was minder waar. Het lege vierkant bleek een plek te zijn waar men kon bidden. Jan en alleman (hoewel ‘Jan’ in dit geval waarschijnlijk ‘Mohammed’ heette), legde er te pas en te onpas een kleedje neer om er te bidden. Een beetje leedvermaak had ik wel. Tijdens de vlucht was er erg vaak en veel turbulentie en het feit dat de kleedjes daardoor letterlijk veranderde in vliegende tapijtjes en menigeen ze ‘zag vliegen’ maakte veel van de vlucht goed. In tegenstelling tot een jong kind dat voor de gebedsruimte zat. Zij had blijkbaar net als ik zo haar bedenkingen bij al die gebeden. Negen uur lang zat zij zo hard te krijsen, dat ik er niet van kon slapen. Toen ik toch even in slaap viel, bleef het kind me der mate irriteren, dat ik het in mijn droom op de trekhaak van het vliegtuig plaatste waar het eindelijk stil bleef omdat ze zelf schietgebedjes aan het prevelen was. Nog iets langer dan twee uur wachten en dan stap ik op de laatste vlucht van deze reis. Een reis waarvan ik heb gemerkt dat die de band met mijn familie meer heeft versterkt dan al mijn vorige vijf reizen bij elkaar hebben gedaan en een reis die mij (hoewel ik niet kan stellen de rust gevonden te hebben waarnaar ik toch ook opzoek was) veel goede inzichten heeft gegeven. Inzichten waar ik thuis, zowel in Nederland als in Indonesië, weer mee verder kan.
Geplaatst door Godong Indonesie op Maandag 13 februari 2023 -
Kasih Bunda/ Kuro House
Het werd dus toch een onaangekondigd bezoekje aan Kasih Bunda. Het Kindertehuis waarvan ik dus dacht dat ik daar gezeten had. Op goed geluk liet ik me erheen brengen door een Grab-taxi chauffeur. Sally, de schoondochter van mevrouw Jeanne Tumewu (die in 1979 Kasih Bunda, wat ‘moederliefde’ betekent oprichte), ontving mij aller hartelijkst. Ze nodigde mij uit om mee te lunchen en ze was geïnteresseerd in mijn adoptieverhaal. Ondertussen kreeg ik van Marjan Van Der Hoofd, een trouwe lezer van deze blog en ook één van de achthonderd kinderen die vanuit Kasih Bunda is geadopteerd, naar aanleiding van mijn vorige blog de vraag of ik Kasih Bunda nog had bezocht. Marjan had zelf Kasih Bunda ook meerdere malen bezocht en ze was erg benieuwd wat ik er van vond. Sally wist zich Marjan nog te herinneren en ze vroeg mij of ze via mijn telefoon met Marjan mocht bellen. Marjan schrok zich een hoedje toen ik haar Sally haar verzoek mededeelde. Gezien het tijdsverschil lag ze nog slaapdronken in bed en waarschijnlijk zag ze er momenteel nog niet op haar voordeligst uit. Tactisch als ik was stelde ik voor alleen een spraakoproep tussen Sally en Marjan tot stand te brengen. Ik schatte zo in dat Marjan daar het meest bij gebaat was en dat scheelde mij weer geforceerde opmerkingen als ‘valt best mee hoor’. Ik moest lachen toen ik hoorde waarom Sally Marjan wilde spreken. Ze vroeg Marjan wanneer ze weer eens kwam en als ze dan eens langs kwam of ze één, twee, drie, of nee eigenlijk zoveel mogelijk kilo’s belegen kaas voor haar wilde meenemen. Voor de derde maal deze reis moest ik weer aan mijn broodje kaas missie denken in Kuta (zie https://staging.dondorp.nl/kuta/. Sally vertelde mij dat ik als baby nooit hier was geweest. In 1983, het jaar dat de Indonesische overheid interlandelijke adoptie verbood, is Kasih Bunda naar deze nieuwe plek verhuisd. Sally wist me wel te vertellen dat het kindertehuis waar Mark en ik hebben gezeten en waar Ibu Maryati mij waarschijnlijk zelf heen heeft gebracht (zie wederom https://staging.dondorp.nl/interview-ibu-maryati zich hier (https://goo.gl/maps/t2ZT4AskAdUQciKq9) heeft bevonden. Of mijn adoptieouders ons daar ook heeft opgehaald wist Sally mij niet te vertellen. Mogelijk dat mijn adoptieouders het kindertehuis destijds wel hebben bezocht, maar de overdracht vond volgens Sally plaats in het hotel waar de adoptieouders destijds werden ondergebracht: het tegenwoordige Karya Hotel (https://bit.ly/3RU1kE5, https://goo.gl/maps/XBu6P2bT4k29KQoJ9). Dit hotel zou vlak bij het kindertehuis hebben gestaan. Ik was er graag gaan kijken, maar gezien het drukke verkeer en het feit dat ik inmiddels vermoeid raakte besloot ik dat dat maar een volgende keer zou moeten. Ik zou eerst eens aan mijn vader vragen of hij zich aan de hand van de gegeven links de verkregen informatie van Sally kon bevestigen. Hoewel ik dus op deze huidige plek nooit geweest ben, ben ik toch blij dat ik Sally en de inmiddels opgegroeide kinderen hier heb mogen ontmoeten. Van Sally had ik tenslotte toch maar weer informatie over mijn herkomst vernomen wat ik nog niet wist. Na mijn bezoek aan Kasih Bunda was het dan echt tijd om naar Soekarno Hatta airport te gaan. Ik zag er echter best tegenop om tot na middernacht te wachten op mijn vlucht naar Jeddah. Wat nou, als ik in de nabijheid van het vliegveld nog een Hotelletje boek zodat ik daar kon rusten en nog even heerlijk kon douchen. Inmiddels had ik via WhatsApp contact gehad met Ilse, maar ik besloot deze mogelijkheid niet met Ilse te bespreken en op eigen houtje de knoop door te hakken. Een snelle blik op Booking.com leerde mij echter dat de hotels die daar beschikbaar waren of heel duur, of heel ver van het vliegveld zaten. Daarom keek ik op de Traveloka app: naast Grab is dat één van de meest gebruikte apps die ik gebruik als ik naar Indonesië ga. Via deze app kun je heel gemakkelijk tegen bijna lokale prijzen (een kleine toeslag van omgerekend een paar centen per reserveringen) binnenlandse treinreizen, binnenlandse vluchten en lokale hotelletje boeken. Via Traveloka had ik meer geluk: voor het immense bedrag van omgerekend 6 euro (hopelijk mag ik nog thuis komen van Ilse), kon ik een kamer met airco, een bed, een douche en toilet bij Oyo Rooms (https://www.oyorooms.com/id/107878, https://goo.gl/maps/XSJ6NnTQUF1S1e3x6) huren tot morgenmiddag 12.00 uur (uiteraard check ik vanavond rond 21.00 uur alweer uit). Na een heerlijk middagdutje, een heerlijk toiletbezoekje en een heerlijke warme douche werkte ik Facebook nog even bij en activeerde ik mijn eSIM voor Saoedi-Arabië zodat ik straks in Jeddah in de wetenschap dat tegen die tijd het grootste gedeelte van de reis er alweer opzit al jullie goede terugreis wensen kan lezen. Het is nu 13 februari 18.34 uur lokale tijd en tegen Nederland zeg ik voor de laatste keer deze reis: tot morgen! Tim Dondorp
Geplaatst door Godong Indonesie op Maandag 13 februari 2023 -
Halim Perdanakusuma
Zeven kwartier later landde ik dan in Jakarta. Niet op Soekarno Hatta (West Jakarta), vanwaar straks net na middernacht mijn vliegtuig naar Jeddah zal vertrekken), maar op Halim Perdanakusuma (Oost Jakarta). Had ik in Surabaya twee kindertehuizen bezocht, in Jakarta wilde ik graag het kindertehuis Kasih Bunda bezoeken. Kasih Bunda bevindt zich dichter bij Halim Perdanakusuma dan bij Soekarno Hatta, vandaar mijn keuze om vanaf Surabaya naar Halim Perdanakusuma te vliegen. Kasih Bunda is het kindertehuis vanwaar Mark en ik naar Nederland zijn geadopteerd. Ondanks dat dit dus de zesde keer is dat ik Indonesië bezoek, ben ik nog nooit bij Kasih Bunda geweest. Kasih Bunda is inmiddels geen kindertehuis meer, maar in de jaren zeventig/ tachtig zijn er tot de Indonesische overheid interlandelijke adoptie verbood wel honderden kinderen naar Europa (meeste naar Nederland) geadopteerd. Op het moment van sluiten van de grenzen voor internationale adoptie, wachtten er nog altijd kinderen op adoptieouders. Deze kinderen zijn inmiddels geen kinderen meer, maar ze zijn wel in Kasih Bunda blijven wonen. Hoewel de website van Kasih Bunda (https://kasihbunda.nl) aangaf open te staan voor bezoek heb ik de afgelopen maanden op allerlei mogelijke manieren geprobeerd met Kasih Bunda in contact te komen. Verscheidene keren heb ik gebeld (ik kreeg niemand aan de lijn), gemaild (geen mail delivery error ontvangen) en gewhatsappt maar helaas geen contact kunnen krijgen. Mijn vliegticket van Surabaya naar Jakarta Halim Perdanakusuma was echter al geboekt. En nu stond ik hier dus. Vergeleken met Soekarno Hatta vond ik dit een heerlijk klein vliegveld. Geen lange wandelingen, bij het uitstappen sta je direct bij de bagageclaim en werkelijk binnen vijf minuten had ik mijn bagage. Het Grab Pickup point was niet verstopt, dus ik kon zo de Grab-taxi nemen. Maar ja, waarheen? Zal ik dan toch maar naar Soekarno Hatta reizen om daar tot middernacht te wachten op mijn vlucht naar Jeddah, of zal ik toch naar Kasih Bunda met het risico dat ik er voor niks heen zou rijden omdat het bijvoorbeeld niet meer bestaat, is verhuisd of dat geadopteerden er niet (meer) welkom zijn?
Geplaatst door Godong Indonesie op Zondag 12 februari 2023 -
Surabaya Juanda Airport
Nog voor de wekker ging was ik alweer wakker. Hotel Sinar 1 had een gratis shuttle service naar vliegveld Surabaya Juanda Airport, toch nog een pluspuntje voor het hotel. Een kleintje dan, want de shuttle service moest een dag van te voren gereserveerd worden. Toen ik gisteren bij de receptie informeerde of ik voor vandaag voor 6.30 uur kon reserveren, werd betreffende chauffeur gebeld. Helaas zou hij vandaag pas weten of hij zin had om te rijden. Ik moest om 6.00 uur nog maar weer eens informeren. Vandaag om 5.00 uur had ik de wekker gezet zodat ik even rustig kon ontbijten en mijn bagage kon inpakken. Precies in 6.00 uur belde ik naar beneden (naar de receptie) in te informeren of het Mas de Driver alsjeblieft 🙏 wellicht belieft mij op dit vroege uur naar het vliegveld te brengen. Mocht het antwoord ontkennend zijn, dan had ik nog voldoende tijd over om een Grab Taxi te bestellen. Gelukkig bleek betreffende chauffeur inmiddels wakker en beschikbaar. Een uurtje ook later werd ik dan ook met bagage en al afgezet bij Surabaya Juanda Airport, Domistics Gate 1 alwaar de start van de terugreis naar Nederland nu toch echt een feit zal zijn…
Geplaatst door Godong Indonesie op Zondag 12 februari 2023 -
Surabaya
Soekarno en Hatta verklaren op 17 augustus 1945 Indonesië onafhankelijk. Twee dagen daarvoor geven de Japanners zich over aan de geallieerden en in de archipel groeit een gevoel van vrijheid. Wanneer de Britten namens Nederland het gezag proberen te herstellen, ontketenen revolutionairen in Surabaya de strijd. Het zal het begin zijn van de Indonesische strijd voor onafhankelijkheid. Hoe wordt de strijd in Surabaya zo een bepalend moment voor Indonesië en de strijd voor onafhankelijkheid? De Britten houden na de Japanse capitulatie officieel namens Nederland een oogje in het zeil in Nederlands-Indië. Voor het gemak laten zij de afgezwakte Japanse troepen de orde handhaven. Op 18 september 1945 landt een team van Britse en Nederlandse parachutisten in Surabaya om de evacuatie van de Japanse kampen voor te bereiden. Bij aankomst in Surabaya hijst een van de Nederlandse parachutisten een reusachtige Nederlandse vlag bovenop het luxueuze Oranje hotel. De Nederlandse vlag is in de hele stad te zien, tot ongenoegen van de pemuda’s. Zie je nou wel, de Britten komen de Nederlanders weer aan de macht brengen. Woest zijn de jongerenorganisaties en een groep van ongeveer tienduizend man, waaronder veel pemuda’s, verzamelt zich voor het Oranje Hotel. De spanning loopt hoog op en een aantal jongeren klimmen op het dak en trekken de blauwe lijn van de vlag af. Zo ‘hijsen’ ze de rood-witte vlag. Beneden op straat probeert een Nederlandse man, Willem Ploegman, in zijn eentje de revolutie tegen te houden. De grote gespierde man slaat met een houten knuppel in de rondte, maar kan niet op tegen de vele jongeren. Iemand uit de menigte steekt hem en hij overlijdt aan zijn verwondingen. Maar het zal niet bij zijn dood blijven. In oktober en november 1945 volgt een periode van een intense strijd in Surabaya. Jongeren nemen in de dagen na het vlagincident van 18 september openbare gebouwen in handen en hijsen de rood-witte vlag. De jongeren vechten samen. Iedereen moet mee doen, anders zien de revolutionairen je als spion van de Nederlanders. Maar het voelt ook als een plicht. Mensen zijn klaar met de onderdrukking en het kolonialisme van de Nederlanders en de honger, de dwangarbeid en het geweld onder de Japanse bezetting. Ze hebben hun onafhankelijkheid en die beschermen ze met alles wat ze waard zijn. Weg met de Japanners en weg met de Nederlanders. Op 1 oktober 1945 bestormen jongeren de kantoren van de Japanse militaire politie, de Kempeitai. De Japanners geven zich al snel over. De buit van deze bestorming? Genoeg wapens om een half leger mee te bewapenen. Ineens hebben de jongeren niet alleen bamboe speren, maar ook Japanse karabijnen tot hun beschikking. Als de Britten op 25 oktober 1945 met een grote troepenmacht in Surabaya aankomen, treffen ze daar dan ook een volledig met vuurwapens bemande stad aan. De Britse brigadier Mallaby probeert de situatie te sussen en vraagt in een ongewapend overleg of ze de Japanse soldaten en Europese geïnterneerden mogen evacueren. Maar de vlam slaat in de pan als de volgende dagen overal pamfletten van de Britten verschijnen die de bevolking oproepen om hun wapens in te leveren. Geïnspireerd door de opzwepende speeches van Bung Tomo waarin hij oproept tot geweld tegen de Britten, vallen jongeren op 28 oktober de Britse posten aan. In het geweld dat hierop volgt vallen honderden doden aan beide zijden. Op 30 oktober komt Soekarno ter plekke en dwingt in Surabaya een staakt-het-vuren af, maar het zal nog geen vijf uur duren voordat het geweld op straat al weer losbarst. De Britse brigadier Mallaby zit opgesloten in zijn auto temidden van al dit geweld en overleeft het niet. Het is de druppel voor de Britten, die reageren met groot machtsvertoon. De troepen rukken op en de Britten starten een luchtoffensief. Op 9 november eisen de Britten dat de revolutionairen de wapens neerleggen. Wanneer zij daar op 10 november geen gehoor aan geven volgen bombardementen en een groot grondoffensief. Uiteindelijk bezetten de Britten Surabaya gebouw voor gebouw en nemen binnen drie dagen de stad over. Maar de pemuda gaan desondanks nog zeker drie weken de straat op voor de revolutie. Tijdens de Pertempuran Surabaya (De Slag om Surabaya) komen veel mensen om. Rond de 200.000 mensen vluchten voor het geweld en ongeveer 15.000 Indonesiërs overleven de strijd niet. Voor de Indonesiërs is 'De Slag om Surabaya' het begin van de strijd voor een eigen natie. Indonesië herdenkt op 10 november nog altijd de helden uit de Onafhankelijkheidsstrijd. 'De Slag om Surabaya' is een symbool van Indonesische vastberadenheid en het gevecht voor vrijheid. – bron: https://dewereldvandeoost.nl/ Bijna 80 jaar later word ik met een blij gevoel wakker in Surabaya: vandaag is het een vrije dag! Er stond niets op het programma, ook wel eens lekker. Neemt natuurlijk niet weg dat we nu wel in Surabaya zijn: de hele dag te lopen ‘llll’-en is dan ook doodzonde. Wellicht dan toch een keertje de toerist uithangen hier in Indonesië? Vanwege de geschiedenis van Surabaya besloot ik vandaag het Hotel Oranje (https://goo.gl/maps/xeJdL4ij47voBG1Y7) te bekijken. Hotel Majapahit (zoals Hotel Oranje vandaag de dag heet), werd in 1910 gebouwd en doet vandaag de dag nog steeds dienst als hotel (zie https://www.booking.com/hotel/id/majapahit-surabaya.nl.html). Om in de geschiedenissfeer te blijven, bezocht ik na Hotel Majapahit, tevens in Surabaya, Ereveld Kembang Kuning (https://goo.gl/maps/LjKGfMeVzWkcNNmAA). Op oudejaarsdag 2019 bezocht ik met gezin, ouders en schoonouders Ereveld Candi te Semarang (zie https://staging.dondorp.nl/semarang-kampung-pelangi en ik was benieuwd naar dit Ereveld. Op ereveld Kembang Kuning (vertaling: gele bloem) liggen meer dan 5.000 burgerslachtoffers van de kampen op Oost-Java begraven, alsmede militairen van de Koninklijke Landmacht, het Koninklijk Nederlands-Indisch Leger (KNIL) en de Koninklijke Marine. Hoewel de tweede wereldoorlog en de onafhankelijkheidsstrijd van Indonesië ‘ver van mijn bed staat’, vond ik het toch bijzonder om hier even te zijn. Omdat de gemiddelde toerist ook lekker shopt, liet ik de geschiedenis van Surabaya achter me en liet ik me door een Grab-driver afzetten bij Tunjungan Plaza: de grootste en modernste mall in Surabaya. Het was er zo immens groot en druk dat ik er niet lang ben geweest. Ik heb wat foto’s gemaakt waarna ik een whatsapp bericht van Ratna kreeg. Tijdens deze reis naar Indonesië had ik het interview van Sarah met Ibu (zie https://staging.dondorp.nl/interview-ibu-maryati/ bij de familie ter sprake gebracht en Ratna vroeg me of ik dit voor ik terug ging naar Nederland nog ‘even’ wilde vertalen naar het Bahasa. De familie zou het namelijk ook heel graag willen lezen. Omdat het toch het heetste van de dag was, besloot ik maar terug te gaan naar het hotel om aan Ratna’s verzoek te voldoen. Uren later is ook de familie in Indonesië op de hoogte van het interview waarna ik vermoeid ga slapen. Tim Dondorp
Geplaatst door Godong Indonesie op Zondag 12 februari 2023 -
Yayasan Kartini
Hoe negatief ik dan ook ben over Hotel Sinar 1; om 4.00 uur gingen er geen (Isla)mieterse (!) wekkers af, deze waren althans niet te horen. Daarom kon ik vandaag heerlijk ‘uitslapen’ tot maar liefst 5.00 uur: toen werd er hard op mijn deur geklopt. Er stonden twee schoonmaaksters voor de deur die me om het hardst vroegen of ze bij alsjeblieft wel de kamer mochten ‘cleanen’ (bij de buurman waren ze geloof ik weggestuurd, vind je het gek op dit tijdstip). Ik besloot ze maar binnen te laten en achter mijn bureau plaats te nemen om de dag van gisteren op Facebook ‘te verslaan’. Daarvoor had ik tot 8.00 uur de tijd: om 9.00 uur had ik afgesproken met Ibu Harto van weeshuis Yayasan Kartini en ik had een uurtje nodig om daarvoor nog ergens te eten en er naar te gaan. De afstand van mijn hotel naar weeshuis Yayasan Kartini was weliswaar net zo ver als van mijn hotel naar Pondok Hayat, maar ik kwam er gisteren op de terugweg achter dat reizen met Grab-bike (achterop de scooter) meer dan twee keer zo snel ging (!) als reizen met Grab-car (taxi). Waar je met de auto om de haverklap vaststaat in het drukke verkeer in Surabaya, schiet je op drukke wegen achterop de scooter overal tussendoor en wanneer het niet zo druk is gaat het minstens net zo snel als met de auto (zie https://1drv.ms/v/s!AoeIH-BDcFrHxK5x0_LWu0diC23Jnw?e=7JqieP). Drie kwartier achter op een scooter in het verkeer van Surabaya is ook bepaald geen pretje, maar gezien het alternatief (twee uur in een grab-taxi vaststaan in het verkeer) had ik er graag een zere bips en een iets wat stijve rug voor over. De portier van mijn hotel wilde al een taxi voor mij roepen toen ik de lobby uitstapte, maar hij zette grote ogen op van verbazing toen er een grab-bike (scooter) kwam aanrijden en ik mij als een echte ‘local’ achterop zag stappen. Ik zwaaide de portier nog even vrolijk toe om me drie kwartier later bij het niet zo veel door locals bezochte KFC Adityawarman restaurant (zie https://goo.gl/maps/AcKY3vE3MNe4eRMRA) af te laten zetten. Ik bestelde iets wat op roerei met water (?) en maar liefst vier hele patatjes leek. Omdat ik ook van dat plastic speelgoed erbij kreeg dat ik echter vriendelijk afsloeg had ik vaag het vermoeden ik dat in plaats van een ontbijt een kindermenu had besteld. Ik vond het echter allang goed en ik was blij dat ik geen roti keju (zie https://staging.dondorp.nl/kuta kreeg voorgeschoteld. Toen ik het ‘ontbijt’ achter de kiezen had liet ik me door Grab-bike als een echte local precies een kwartier te laat (Selamat datang di Indonesia) bij Yayasan Kartini (zie https://goo.gl/maps/iFxx3KzBvKDcKSPM8), hetzelfde weeshuis waar Yudi Hoekstra dus is opgevangen nadat hij hier (https://goo.gl/maps/NcoWcMT8LwNzvGWW6) ter vondeling was gelegd en vanwaar hij ter adoptie is afgestaan naar Nederland, afzetten. Ibu Harto heette mij van harte welkom. Omdat zij geen of slecht Engels en ik geen of slecht Indonesisch sprak, had ik Hario (een contactpersoon van Yudi die ook in Surabaya woonde) gevraagd aanwezig te zijn om te vertalen. En zo liet ik mij vertellen dat er in Yayasan Kartini geen nieuwe kinderen meer komen. Wel wonen er in dit weeshuis nog acht ‘oorspronkelijke’ weeskinderen (waarvan de meesten geen kinderen meer zijn). Omdat er voor hen destijds geen adoptieouders werden gevonden, mogen ze er zolang als gewenst blijven wonen. Zeven kinderen hebben een lichamelijke en/of geestelijke beperking in de vorm van pervasieve ontwikkelingsstoornis (ADD, ADHD, PDD-NOS, borderline), syndroom van down, agressie, lager IQ (mentale achterstand), autisme en/ of visuele beperking. Ibu Harto kon zich Yudi uiteraard nog goed herinneren: ze informeerde honderd uit naar hem, vertelde mij dat ze hem heel erg miste en liet mij vol trots eerst zijn kamer van destijds en daarna pas de rest van ‘haar’ weeshuis zien. Na een uitgebreide rondleiding van meer dan een uur nam ik hartelijk afscheid met de belofte binnen het bestuur van KwK te bespreken of en hoe KwK Yayasan Kartini in de toekomst (weer) kon ondersteunen. Daarmee was mijn volledige todo-lijst Indonesië 2023 op één ding na (een batik jurk voor Joanne vinden) afgevinkt. Om echt helemaal te slagen bestelde ik weer een grab-bike en liet ik me afzetten bij Pasar Turi Pusat Grosir (https://goo.gl/maps/tACNAfA9kH3e8mCz6). Ditmaal had ik het meetlint dat Ilse mij mee had gegeven wel mee. Sinds Luwes Mall in Purwodadi had ik het niet meer achter durven te laten, want stel je eens voor dat ik in de gelegenheid kwam voor een jurk te winkelen. Uren heb ik er gedwaald, maar helaas kon ik geen geschikte maat voor Joanne vinden. Wanhopig besloot ik dan maar iets ‘op de groei’ te kopen. Ik hoop van harte dat Joanne dit straks kan waarderen. Moe, maar toch enigszins voldaan, liet ik mij drie kwartier later door de zoveelste Grab-bike chauffeur weer bij mijn hotel afzetten. Inmiddels liep het alweer tegen de avond (de avond begint in Indonesië al zo rond 16.00 uur). De rest van de avond kwam ik niet meer van mijn kamer af. Ik bestelde grab-food dat gewoon tot aan mijn kamerdeur werd bezorgd en verbleef ik alleen nog maar achter mijn bureau om Facebook weer een beetje bij te werken, voor ongeveer 5 euro een e-simkaartje bij Airalo.com (https://www.airalo.com/saudi-arabia-esim/salaam-7days-1gb) te kopen zodat ik straks op King Abdulaziz International Airport te Jeddah (in tegenstelling tot de heenweg) wel beschikking zou hebben over Internet en online uit te zoeken hoe ik mijn ‘vrije dagen’ morgen in Surabaya en overmorgen in Jakarta zou doorbrengen. Sampai jumpa besok! Tim Dondorp
Geplaatst door Godong Indonesie op Zaterdag 11 februari 2023 -
Passar Godong/ Rocket Chicken
Nog voor de Islamitische wekker van de overbuurman vanochtend af ging, werd ik wakker. Hoewel ik gisteravond al om 20.00 uur naar bed was gegaan (voor mijn doen vroeg, maar voor veel Indonesiërs heel normaal), kon ik aanvankelijk de slaap niet vatten. Mijn hoofd zat nog helemaal vol met gedachtes en indrukken en ik heb nog een behoorlijk tijdje liggen woelen en malen. Eergisteren had ik een ‘balansdag’ willen houden, maar wegens een stroomstoring viel deze toen in het water. Ratna en haar gezin had ik voor vanavond uitgenodigd om samen bij een restaurant te gaan eten, maar verder besloot ik vandaag mijn balansdag in te halen en alleen maar dingen te gaan doen die ik leuk zou vinden of die ter voorbereiding voor het vervolg van mijn reis noodzakelijk waren. Zoals gezegd was ik vroeg wakker (het was nog geen 5.00 uur) en na een zeer korte douche (want zeer koud water) sprong ik zeer fris, koud en fruitig op de fiets naar Pasar Godong om die vanaf openingstijd te kunnen bezoeken. Zoals de naam van mijn hotel (RedDoorz Syariah near Pasar Godong) deed vermoeden had ik ook lopend naar Pasar Godong kunnen gaan, maar ik besloot de Indonesische traditie (de gemiddelde Indo heeft een hekel aan lopen), in stand te houden. Het eerste dat ik bij Pasar Godong deed, was het kraampje van kaka Arti waarin ik in 2017 voor de hele Pasar ten toon werd gesteld (zie https://staging.dondorp.nl/bokito/ opzoeken. Ik hoefde niet eens te zoeken: ik kon er zo naar toelopen. Uiteraard wist ik van te voren dat ik er kakak Arti niet zou treffen, maar desondanks was ik teleurgesteld toen ik bij ‘Toko Arti Bawono’ daadwerkelijk voor een dichte deur stond. Ik ben al vaker op Pasar Godong geweest, één keer dus als Bokito en één keer met Ilse en Joanne (zie https://staging.dondorp.nl/beleefdheidsnormen/. Beide keren was ik echter niet in de gelegenheid geweest Pasar Godong nader te bekijken. Daarom besloot ik er nu eens echt de tijd voor te nemen. Uiteraard zijn er supermarkten in Indonesië, zo ook in Godong (Indomaret, spreek uit: Indomart). De meeste Indonesiërs komen echter amper in de supermarkt, omdat de prijzen simpelweg te hoog zijn. De locals doen hun boodschappen nog altijd op de pasar (lokale markt). Daar is alles veel goedkoper, lekkerder en verser dan dat in een supermarkt ooit het geval zal zijn: fruit en groente komen direct na de pluk uit het platteland en op Pasar Godong wordt de vis direct na de vangst (vaak nog levend) aangevoerd en worden kippen en gevogelte zelfs ter plaatse geslacht en schoongemaakt. Verser kun je het dus niet krijgen. Ik heb er een hele tijd rond gestrund en hoewel ik niks gekocht had, vond ik het (op het slachten van levende dieren na dan) erg leuk om te zien hoe het op Pasar Godong er aan toe gaat. Had ik dan helemaal geen geld uitgegeven op Pasar Godong? Jawel, er werd namelijk ook muziek gemaakt (zie https://1drv.ms/v/s!AoeIH-BDcFrHxK5wY_FYzTrYXTI_CA?e=sfgGYj) en uiteraard deponeerde ik wat geld in het blik waarmee één van de muzikanten rond ging om geld te verzamelen. Toen ik van Pasar Godong terug naar het Hotel fietste, kwam ik tot mijn verbazing Rocket Chicken tegen. Het restaurant zat werkelijk nog geen twee minuten fietsen van mijn hotel vandaan! Bijna de hele week bestelde ik via Grab-Food (zie https://staging.dondorp.nl/pittige-kost/ bij dit restaurant mijn eten. Nu ik gezien had waar het restaurant zich bevond, realiseerde ik me dat er elke keer een bezorger naar het restaurant ging om het op te halen om het vervolgens een paar meter verder op bij mijn hotel te bezorgen. Als ik dat geweten had, had ik het net zo lief zelf afgehaald. Jammer dat ik daar pas vandaag (één dag voor vertrek) achter moest komen, maar nu wist ik in ieder geval wel waar ik met Ratna en haar gezin uit eten zou kunnen gaan vanavond. Eenmaal in het hotel besloot ik alvast al mijn bagage in te pakken zodat ik dat morgenochtend niet meer hoefde te doen. Doordat ik nu tijd over had werkte ik Facebook nog even bij waarmee ik de ‘marge’ van met terugwerkende kracht op Facebook posten voor zolang het duurt terugbracht van twee dagen naar nog geen dag. Daarna heb ik tot we gingen eten bij Rocket Chicken alleen nog maar ge-lllll’d (lekker liggen luieren lezen en luilakken). Rocket Chicken deed niets onder voor CFC, de KFC Wannabee in Luwes Mall te Purwodadi, behalve dan als het om de prijzen gaat. Bij CFC betaal je vier keer zoveel en bovendien kon ik bij CFC geen nasi goreng meer bestellen en bij Rocket Chicken wel. Dikke plus dus, voor Rocket Chicken. Voor het schandalige bedrag van omgerekend vier euro en achttien cent konden we zijn vieren stevig eten. Tijdens het eten bespraken we nog even hoe we het morgen zouden doen. Ik zou morgen een auto huren (Grab-car was nog altijd slecht tot niet beschikbaar in Godong en vanwege mijn bagage wilde ik geen gebruik make van Grab-bike). Om 7.00 uur zou ik mijn fiets terugbrengen naar Isanto’s huis alweer ik afscheid zou nemen van de familieleden die mij niet in de gehuurde auto zouden vergezellen naar station Ngrombo (zie https://staging.dondorp.nl/stasiun-ngrombo-1/. Weemoedig wegens het vooruitzicht dat het afscheid van de familie morgen toch echt een feit zou zijn, fietste ik terug naar mijn hotel waar ik direct ging slapen. Tim Dondorp
Geplaatst door Godong Indonesie op Donderdag 9 februari 2023