Categorie: Reis 2017

Eid is voorbij, vandaar dat het normale leven weer op gang komt hier in Indonesië. Kakak (zus) Arti wilde mij graag laten zien waar zij werkt. Samen met haar man Heri heeft zij een winkeltje op de druk bezochte Pasar (markt) Godong. Pasar Godong kun je zien als het centrum van de stad. Enorm veel kraampjes op straat, maar ook heel veel hallen met meerdere verdiepingen met daarin weer kraampjes. In één van deze vele hallen heeft kakak Arti een eigen toko (kraampje). De toko is elke dag open, van 7.00 uur tot 12.00 uur. Kakak Arti verkoopt er voornamelijk levensmiddelen: van kruiden, tot pasta’s, kroepoek, noten en pinda’s. Heri vertelde me dat het meeste wordt gekocht in Semarang en dat het dan weer op de pasar wordt doorverkocht. Behalve etenswaar, verkoopt kakak Arti ook de plastic tasjes die door mijn andere zussen worden gemaakt. Voornamelijk aan andere toko houders, zodat zij hun verkochte waar in plastic tasjes aan hun klanten kunnen meegeven. Ik mocht vanochtend met kakak Arti mee. Haar man Heri bracht me met de scooter. Het was een drukte van jewelste en de handel loopt goed. Het viel me op dat kakak Arti veel vaste klanten had. Speciaal voor de gelegenheid liet ze mij op een krukje zitten (sit here) en aan bijna iedere klant vertelde ze vol trots wie ik was. Het leek wel alsof de hele Pasar uitliep om mij te bekijken. Hoewel ik me net Bokito voelde, vond ik het ook erg leuk om iedereen een hand te geven en vooral natuurlijk om te zien hoe kakak Arti elke keer weer glom van trots. ’s Middags zijn we naar Klambu geweest waar mijn broer Aris Sutrisno woont. Hij werkt op Sulawesi en is dus niet veel thuis, zo ook niet tijdens Eid. Omdat hij wel gehoord had dat ik ook kon schaken trok hij gelijk zijn schaakspel uit de kast. Ik werd nog door Nuris gewaarschuwd dat Aris Sutrisno de grootmeester van de familie was, maar een uitdaging ga ik natuurlijk niet uit de weg. Ik heb het geweten: we speelden vijf potjes waarvan ik er twee won en drie verloor. Iedereen weet dat ik slecht tegen mijn verlies kan, maar van familie kan ik het (een beetje) hebben. Aris Sutrisno had op de muur een foto hangen van zich zelf met een zwaard in zijn hand. Omdat hij vond dat ik zoveel op hem leek, vroeg hij mij of ik met hetzelfde zwaard zonder bril op de foto wilde. Ik moest in eens weer denken aan Bokito op Pasar Godong. Of ik naast hem op de muur kom te hangen? Wie zal het zeggen. Terima kasih telah membaca, Tim Dondorp

Geplaatst door Godong Indonesie op Donderdag 29 juni 2017

Met een vies gezicht keek ik naar mijn bordje. Slechts één klein hapje had ik genomen en ik had nu al de neiging om over te geven. Elke ochtend hetzelfde ritueel. Een groot bord Brinta dat naar binnen gewerkt moest worden. De Brinta zag er tweedehands uit en was zo stijf dat de lepel er recht op in bleef staan. ‘Wees toch niet zo ondankbaar Tim. Bedenk toch dat je Indonesische familie blij zou zijn met de helft van je bordje.’ ‘Nou, ik anders ook hoor mama,’ antwoordde ik wat me een behoorlijke straf opleverde. Thuis werd niet vaak over adoptie gesproken, maar als onze adoptie onderwerp van het gesprek was, sprak onze adoptiemoeder altijd met veel respect over Ibu en Radjiman. Toen nog wel… Mijn familie in Indonesië houdt om het kwartaal een familiebijeenkomst. De hele familie komt dan bij elkaar om met elkaar te bidden, te zingen en te vergaderen of zaken die de familie zo al bezighoudt. Veelal gaat het over financiële zaken (medische kosten Ibu en Radjiman) maar de laatste keren is er natuurlijk veel gesproken over mij, Mark, Lin en Emelie. Onder het mom van ‘nu we er toch allemaal zijn’ (in verband met Eid) werd vandaag weer zo’n familiemeeting gehouden. In verband met gisteravond wel een beetje later dan normaal. Er ging een soort gebedsceremonie aan vooraf. Vaste elementen uit de Koran werden hierbij voorgelezen. Het was voor het eerst dat ik bij de familie Arabisch hoorde. Men sprak daarbij intensief uit hoe dankbaar men was met elkaar en met hetgeen ze hadden. Ik moest in eens weer denken aan dat bordje Brinta van vroeger. Wat zit de Westerse wereld toch anders in elkaar. ‘Ten tijde van het benoemde bordje Brinta’ zou ik acht, negen jaar oud zijn geweest. Nog de zogenoemde onschuld zelve zal ik maar zeggen. Van jongs af aan wordt je blijkbaar aangeleerd te kijken naar de bezittingen van anderen, zowel naar die van zogenaamde minder- als ‘meerderbedeelden’ om deze vervolgens op je zelf te betrekken. Hoe anders gaat het er hier op de Kampong aan toe. Alle deuren staan open, iedereen is welkom en mag van elkaar gebruiken wat ze willen gebruiken. Zo hop ik van de ene broer, naar de andere zus en zo en overal is men blij als ik er ben. Waar er gisteravond veel werd gelachen, was het vandaag een serieuze aangelegenheid. De ceremonie duurde meer dan drie kwartier. Onderdeel van Eid is ook het feest van de vergeving. Hierbij is het traditie dat het oudste kind aan de ouders om vergeving vraagt voor de dingen die hij of zij fout heeft gedaan. Daarna gaat hij of zij naast zijn of haar ouders staan waarna het een na oudste kind het ontstane rijtje afgaat om vergeving te vragen en te krijgen. Zo gaat iedereen (broers, zussen, neefjes, nichtjes, kleinkinderen en achter kleinkinderen) het rijtje af, van oud naar jong waarbij het me opviel dat bijna iedereen daarbij bijzonder emotioneel was. Dozen met tissues werden letterlijk aan- en afgevoerd. Ook ik mocht aan deze traditie deelnemen. Het voelde vreemd en vertrouwd tegelijk. Ergens had ik het fijn gevonden wanneer Mark hier ook bij aanwezig was geweest. Na het ceremoniële gedeelte werd de familiebijeenkomst en Eid feestelijk afgesloten met een loterij en kleine cadeautjes. De volwassenen kregen koekjes en alle kinderen kregen een envelopje met wat geld. Had ik dit van te voren geweten, dan had ik ik hierin wellicht ook een bijdrage kunnen leveren. Wellicht een volgende keer, immers: Eid is de dag die vaak terugkomt. Amin, amin! Een dankbare Tim Dondorp

Geplaatst door Godong Indonesie op Woensdag 28 juni 2017

Mijn neef Nuris (zoon van mijn oudste zus Nuryati) haalde mij van het vliegveld op met de auto van zijn schoonouders. Ik ben altijd een beetje bang dat ik door de bodem van die auto zak, want ik kan de straat gewoon door de vloer van de auto zien. Nuris spreekt redelijk Engels. Goed genoeg om in elk geval te begrijpen waarom ik last van mijn been had (jet leg). Omdat met het Suikerfeest vuurwerk wordt afgestoken heb ik op Pasar Godong vuurwerk gekocht voor de kinderen op de kampong waarna we veilig in Godong aankwamen. Foto’s zeggen meer dan woorden hoort men vaak. Wat dat betreft had ik beter foto’s kunnen nemen bij het weerzien van de familie, maar jullie raden het zeker al: helemaal vergeten 🙁 . Laat ik het er maar op houden dat het weerzien erg mooi en voor velen ook emotioneel was. Ibu (moeder) zag er goed en gezond uit. Ze was zo blij dat ik er weer was: hart verwarmend. Toen ik aan bapak (vader) ‘Apa kabar’ (hoe gaat het met u) vroeg, antwoordde hij ‘Baik baik (heel goed). Het is voor het eerst dat ik hem heb horen praten. Hij vroeg zelfs waar Mark was. Toen ik vertelde dat Mark er ongeveer over drie weken zou zijn, reageerde hij verheugd. Een dag die vaak terugkomt… Zoals in een eerdere post gezegd had ik de datum van het weerzien niet toevallig gekozen. Vandaag is het namelijk Suikerfeest, ook wel klein feest, عيد الفطر (id-al-fitr), Hari Raya, of Eid (dag die vaak terugkomt) genoemd. Met Eid is het gebruikelijk dat mensen minimaal twee dagen vrij nemen en hun familie opzoeken. Wat dat betreft is Eid vergelijkbaar met Kerst bij ons. Indien mogelijk doet men nieuwe kleren aan (helaas viel ik door de mand, want de familie merkte op dat ik dezelfde kleren aan had als in de Spoorloos uitzending :-), oeps) en gaat men lekker gezellig met elkaar eten, drinken, kletsen, lachen en spelletjes spelen. Zo gebeurde het dus ook bij mijn familie op de kampong. Grote kleden werden buiten op de grond gelegd voor het huis van Ibu met zoveel mogelijk familieleden bij elkaar. Geen groot kostbaar feest, maar lekker klein: de hele avond bij elkaar op een kluitje (letterlijk) zittend op de grond tot ’s avonds 23.00 uur. Voor Indonesische begrippen is dat laat, als je je bedenkt dat men hier normaal gesproken vanaf zes á zeven uur naar bed gaat. Mijn een na jongste zusje Nurul (van de meatballs) bleek de grote winnares te zijn bij het pokeren en mocht de jackpot mee naar huis nemen. Zelf heb ik de hele avond tegen de familie geschaakt. Ik mocht daar dan ‘de grote winnaar’ van zijn, maar ‘helaas’ was ik vergeten om te vragen om geld te spelen. Hoewel de taal nog steeds problematisch is (Nuris en mijn jongste zus Ratna spreken als enige Engels en mijn Indonesisch is nog lang niet goed genoeg), heb ik genoten van het samenzijn bij de familie en wat ben ik dankbaar dat ik deel mocht uitmaken aan de familietraditie Eid. Dat deze dag inderdaad maar vaak terug mag komen. Sayang keluarga, SAYA MUDIK

Geplaatst door Godong Indonesie op Dinsdag 27 juni 2017