Categorie: Reis 2017

  • Sanur

    Sanur

    Kuta (westkust van Bali) had ik vandaag toch wel even gezien. Daarom besloot ik naar Sanur (oostkust van Bali) te gaan. In een besloten Facebookgroep voor 100 % vrienden van Bali had ik namelijk gelezen dat er niet alleen op Kuta Beach, maar ook op het strand van Sanur geschaakt werd. Dat wilde ik natuurlijk graag bekijken. Helaas zijn de openbaar vervoer mogelijkheden van en naar Kuta zeer beperkt, waardoor ik wederom op de taxi was toegewezen. Nu is het totaal niet moeilijk om aan een taxi te komen. Of je nou een restaurant uitloopt, van het strand afkomt of de voordeur van je hoteldeur opent, overal word je aangesproken door taxichauffeurs. Meer dan eens zijn deze tamelijk opdringerig en word je nogal onder druk gezet. In een geval kreeg ik zelfs de autosleutels al in de handen gedrukt om zo overtuigd te worden mee te gaan. Negen van de tien straattaxi’s in Kuta hebben geen meter en als je niet hele duidelijke prijsafspraken van te voren maakt, dan ben je aan het einde van de rit (let op: geen woordgrapje) schreeuwend duur uit. Onderhandelen is echter niets voor mij. Daarom had ik de app van Grab op mijn telefoon geinstalleerd. Met Grab kun je online een chauffeur bestellen. Tijdens het bestellen kun je aangeven waar je opgehaald en afgezet wilt worden zonder afgezet te worden: je krijgt namelijk tijdens het bestellen al te zien hoeveel de rit gaat kosten (onderhandelen en controleren op de kortste route hoeft dus niet meer) en je kunt vooraf per creditcard betalen (dus geen last meer van chauffeurs die doen alsof ze niet kunnen wisselen zoals Ilse en ik dat vorig jaar wel eens meemaakten). Eenmaal besteld krijg je het merk en type auto, het nummerbord, de locatie en de verwachte aankomsttijd van de Grabchauffeur te zien. Wat mij betreft dus ideaal! Grab is serieuze concurrentie voor de lokale taxichauffeurs. Helaas komt het daarom geregeld voor dat Grabchauffeurs worden bedreigd of zelfs klemgereden door traditionele taxichauffeurs en hoewel Grab door de Indonesische overheid als ‘legaal’ is aangemerkt, worden Grabchauffeurs op toeristische plekken geweerd door traditionele taxichauffeurs eigenhandig gemaakte borden (zie foto’s). Het is dus zeker niet verstandig opdringerige chauffeurs te melden dat je reeds een Grab chauffeur hebt besteld als je op de Grab chauffeur zit te wachten. Hoewel ik mij kan voorstellen dat de traditionele taxi chauffeurs niet blij zijn met de ontwikkelingen, vind ik wel dat ze het er ook zelf naar gemaakt hebben. Graag refereer ik naar mijn eerdere ervaringen met taxichauffeurs. Daarnaast is het voor vele toeristen nu eenmaal fijner om via de mobiele telefoon een taxi te bestellen omdat de kans om ‘afgezet’ te worden nu eenmaal veel kleiner dan wel helemaal niet meer aanwezig is. Na door Grab te zijn ‘afgezet’ bij Sanur Beach, keek ik mijn ogen uit. Wat was (het strand van) Sanur mooi vergeleken met (dat van) Kuta. Zeeen van ruimte (let op: wederom geen woordgrapje) en prachtig georganiseerd. Aanvankelijk was ik van plan om de hele strandboulevard af te lopen tot na na Mercuris Resort, maar dit bleek toch al gauw vier tot vijf kilometer te zijn. Normaal gesproken goed te doen, maar vanwege de Indonesische zon en de daaraan onvermijdelijk gekoppelde hitte, zag dat niet zo’n vaart lopen (geen woordgrapje). Groot was mijn vreugde toen bleek dat ik aan het begin van het strand gewoon voor 50.000 IDR (6 euro) een fiets kon huren! Het huren van fietsen behoorde in Kuta niet tot de mogelijkheden. Wel kon je scooters huren, maar gezien het chaotische verkeer in Indonesie en de rijstijl van de gemiddelde ‘local’ durfde ik geen scooter te huren. Bovendien moet je een moterrijbewijs hebben om op de Indonesische scooters te mogen rijden. Heb je dat niet (zoals ik) en je raakt betrokken bij een verkeersongeval dan kun je niet aankloppen bij je verzekeringsmaatschappij. Ik wist dan ook niet hoe snel ik op de fiets moest stappen. Breed glimlachend fietste ik kilometers langs het strand. Dat gevoel van vrijheid! Zo lekker, ik heb me nog niet eerder zo fijn gevoeld op Bali. De eerste en de beste toerist die ik tegenb kwam vroeg ik een foto van mij te maken. Er werden enkele foto’s gemaakt, waar zich vanuit het niets ineens ook een Nederlands echtpaar bijvoegde (zie https://www.facebook.com/baliwishfulthinking/posts/2007398969285605). Het bleek om Verie Jan Luiken (Jan en Verie Luiken) te gaan die sinds hun pensioen aan het reizen zijn. Ze hadden mij aanvankelijk niet herkend, maar later besefden ze dat ze mij op Spoorloos hadden gezien en al enige tijd deze Facebook blog volgden. De hele dag heb ik door Sanur gefietst. Ik blijf het zeggen: Sanur is prachtig. De foto’s en deze sfeervideo’s (https://www.facebook.com/hunt4heru/videos/1809553542395982/ en https://www.facebook.com/hunt4heru/videos/1809585565726113/) zeggen genoeg dacht ik zo. Ik wil in de toekomst nog wel een keertje naar Bali, dan met Ilse, Joanne en ‘Welpje’. Sanur zullen we dan zeker een keertje aandoen (ik ben nog niet zo zeker van Kuta). Bij Mercuris resort heb ik op een groot schaakbord met een Zweedse toerist geschaakt en tegen het einde van de middag kwam ik Wayani (helaas ben ik niet zeker van de spelling) tegen. Wayani verdient zijn geld door op het strand toeristen uit te dagen te schaken voor geld. Inzet: 10.000 IDR (65 euro cent) per game. Tot ’s avonds hebben we geschaakt. Wayani was een goede schaker, beter dan de schakers tegen wie ik schaakte op Kuta Beach. Toch lukte het mij om na tien spellen schaak bijna quitte te draaien. Uiteraard zorgde ik er voor dat Wayani een pot meer won dan ik waarna ik hem de keus gaf 10.000 IDR van mij aan te nemen, of met mij uit eten te gaan in een door hem uitgekozen tent. Wayani koos voor het laatste. Dat kostte me 15 maal zoveel als het ‘verloren’ prijzengeld, maar dat gaf me niets. Na het eten nam Wayano mij meer naar zijn huis (hij woonde vlak bij het strand) waar hij vol trots zijn chessroom en al zijn behaalde schaakprijzen liet zien. Een heuse toernooiruimte, vol met gewonnen bekers en medailles. Na nog eens vijf potjes schaak (zonder inzet deze keer, dus ik me kon me nu ‘veroorloven’ de balans net mijn kant op te laten slaan) werd het zo laat dat ik via Grab weer naar Kuta moest gaan. Selamat tinggal Sanur! Tim Dondorp

    Geplaatst door Godong Indonesie op Vrijdag 21 juli 2017
  • Kuta

    Kuta

    Bali, wat kan ik er over zeggen? Eigenlijk nog helemaal niks. Bali is groot en ik verblijf nu een kleine week alleen maar in Kuta. Bali staat bekend om haar mooie stranden en pittoreske sferen. Kuta is hierop de grote uitzondering: het heeft veel in slechte staat zijnde gebouwen, het is er chaotisch, overvol en harstikke druk. Kuta lijkt wat dat betreft veel op de Spaanse badplaatsen Salou, Blanes en Lloret de Mar, onder andere bekend van het verschrikkelijke televisieprogramma ‘Zon, seks en je ouders in shock’. De voornamelijk jongere toeristen zijn er absoluut in de meerderheid en de weinige locals klampen tot vervelends toe toeristen aan om hun weinig unieke waar (honderden winkels met veel dezelfde spullen) of diensten (voornamelijk transport en massages) te slijten. Desondanks vind ik het erg leuk om in Kuta te zijn. H-ostel Bali zelf is kleinschalig, gezellig en goedkoop. Ik heb een tweepersoonsbed voor eenpersoonsgebruik op een gedeelde kamer met 14 bedden. Zowel mannen als vrouwen vanuit de hele wereld slapen er. De privacy is gewaarborgd doordat elk bed van de buitenwereld af te schermen is met een groot rolgordijn. Voor ‘eenzame’ reizigers als ik of voor backpackers is het perfect. Anders dan bij een ‘regulier’ hotel, is de interactie tussen de gasten groot en de Nederlanders zijn opvallend goed vertegenwoordigd in dit Hostel. Dat maakt het voor mij een een stuk gezelliger waardoor ik me ook minder eenzaam voel. Het gemis van de familie is namelijk groot, met name omdat ik sinds ik op Bali zit weinig tot niets meer van de familie heb vernomen. Kuta zelf heeft toch genoeg te bieden. Alleen al met mensen kijken en/ of communiceren heb ik mij dagen achtereen kunnen vermaken. Wat een verschil met Godong en Purwodadi. Om een voorbeeld te geven: de gemiddele vrouw in Kutu is toerist wiens kleding naar Indonesische begrippen nogal ongepast blijkt te zijn. Althans; als ik zie hoe ver de meeste vrouwelijke billen tot onder de kleding reiken, kan ik me niet voorstellen dat de kleding voor aanschaf behoorlijk is gepast of er moet wel heel veel korting op broek, rok of shirt zijn toegepast. Elders in Indonesie zou zoiets niet worden gewaardeerd, maar ik heb al verscheidene mannelijke ‘locals’ kunnen betrappen op het nader onderzoeken van de eh… kledingmaten. Een van mijn kamergenotes droeg ook zo’n ongepast kledingstuk. Vanochtend vroeg liep ze voor mijn bed langs om naar de badkamer te gaan. Ik heb het geluk dat mijn bed zich precies tegenover de deur van de vrouwenbadkamer bevindt. Ik had mijn bril nog niet eens op, maar toch konden de billen van deze vrouw me onmogelijk ontgaan (min dertien mensen, kun je nagaan). Spontaan maakte ik mij schuldig aan een freudiaantje door onbewust onderstaand liedje te neurien. ‘En dan, volg je haar benen en kijkt zolang je kijken kan en van, haar top tot aan haar tenen Is zij de droom van elke man.’ (Jan Smit, 2007) Nog voor ik de tijd had om mijn bril op te zetten, werd de badkamerdeur dicht geslagen. Later begreep ik dat ze Nederlands was. Weten we dat ook weer. Over Nederlandse toeristen gesproken: als ik weer eens op zoek ben naar sociale interactie ga ik de straat op, vermomd als een ‘local’ (daar hoef ik overigens niet veel voor te doen). Dan wacht ik tot ik Nederlands hoor en dan vraag ik de Nederlandse toeristen in zo gebrekkig mogelijk Engels: ‘You… Need taxi? No? Transport?’ Nog even aandringen tot ze onderling hun ergernissen beginnen te uiten om vervolgens in het Nederlands daarin mee te gaan. Heerlijk, Nederlandse toeristen hebben absoluut mijn voorkeur. Omdat mijn uiterlijk op dat van een ‘local’ lijkt laten de ‘echte locals’ mij opvallend met rust. Waar anderen om de paar meter wordt gevraagd of ze iets willen kopen of afnemen, blijft mij dat bespaard zolang ik mijn mond maar houd en mijn ogen niet laat afdwalen naar hetgeen in lokale winkels wordt verkocht. Om toch ongemerkt naar de winkels te kunnen kijken, loop ik soms met mijn zonnebril op rond. Ok, ook een beetje om ongepast ongepaste kleding te kunnen kijken, maar dat mag Ilse niet weten. Nu we toch weer terug zijn bij het onderwerp ongepast, moet ik het toch melden. Niet omdat ik er zo graag over praat, maar gewoon omdat ik het echt niet begrijp. Behalve ongepaste vrouwenbillen, zag ik ook geregeld ongepaste penissen. Ik zeg ongepast, omdat deze zo groot waren dat zelfs Goedele Liekens haar wenkbrouwen ervoor zou fronsen. Ik begrijp het oprecht niet, als iemand het wel begrijpt (wellicht Goedele, vandaar de tag) dan laat ik mij graag informeren. Voor de ‘visualisten’ onder ons: zowel van de ongepaste billen als van de ongepaste penissen (update 1 – enorme houten exemplaren als souvenirs, niet met grootgeld te betalen anders vragen ze aan de kassa of je ook gepast hebt en dan moet je weer antwoorden: ‘Nee dank u, hij is voor mijn vrouw’) heb ik een foto toegevoegd (update 2 – foto’s verwijderd door Facebook). Om nog even bij het thema te blijven, zal ik jullie ook niet onthouden van mijn ongepaste poging Indonesisch te spreken. Laat ik vooropstellen dat Indonesisch eten enak (lekker) is. Toch heb ik de eerste twee dagen alleen maar McDonalds gegeten. Ik weet het: zeer slecht, maar het was lekker, heel dichtbij (aan de overkant van de straat) en veel goedkoper dan de eettenten waar Indonesisch voedsel (lees: rijst) wordt verkocht. Na twee dagen McDonalds ben ik toch overgestapt op Indonesisch eten, maar op een middag was mijn verlangen naar een bruine boterham met kaas zo groot, dat ik in een ‘local’ etenstentje tegen beter weten in informeerde of ik er ook een boterham met kaas kon krijgen. ‘Eh, saya roti keju?’ hoorde ik mijzelf stammelen. Prompt de hele eettent in een deuk: gasten sloegen elkaar lachend op de schouders en andere obers werden gierend op de hoogte gebracht van mijn bestelling. Klaarblijkelijk had ik om een broodje sperma gevraag omdat men pejuh (Balinees voor sperma) had verstaan, in plaats van keju (kaas). Ongetwijfeld was mijn uitspraak niet des ‘locals’ geweest. Na een heerlijk bord nasi goreng (zowel het broodje sperma, als het broodje kaas stonden niet op het menu) wist ik niet hoe snel ik het eettentje weer moest verlaten. Als je dan eindelijk buiten staat, dan denk je alles wel gehad te hebben. Maar dan word ik uiterst omzichtig benaderd door een wat oudere Balinese man. Waarschijnlijk had hij het voorval meegekregen: ‘Pst, Boss?’ hoorde ik hem zachtjes vragen. ‘You need this?’ Daarbij sloeg hij de flap van zijn jasje open om serieus (!) een doosje viagrapillen (100 mg) te voorschijn te toveren. Kuta: niet de stad van het broodje kaas, wel van ongepaste billen, ongepaste penissen en ongepaste vragen. Kuta: seks, matahari dan aku terkejut. Tim Dondorp

    Geplaatst door Godong Indonesie op Donderdag 20 juli 2017
  • Gilimanuk Ferry Harbour

    Gilimanuk Ferry Harbour

    De overtocht met de veerboot viel reuze mee hoor Jolanda. Je kunt met een gerust hart straks in augustus op de boot stappen. Het is wel even wennen als je van de boot stapt in Gilimanuk (haven Bali). Anders dan we hier in Nederland gewend zijn, is de keluaran (uitgang) namelijk totaal niet duidelijk aangegeven. Het duurde even voor ik uitgevonden had waar ik deze kon vinden. Eenmaal de haven verlaten, werd ik weer overspoeld door taxichauffeurs die heel strategisch waren opgesteld tussen de uitgang van de haven en het busstation in. Hoewel het busstation 3 minuten lopen van de haven was, was het slecht te vinden. Het stond nergens aangegeven en het bevond zich op een onlogische plek. Ik moest naar Denpasar, een rit van minimaal 4 uren. Aanvankelijk had ik getwijfeld om met de taxi te gaan, maar ik had gelezen dat een taxirit 1000.000 IDR tot 1200.000 IDR (65 euro tot 80 euro) zou kosten en een buskaartje voor hetzelfde traject slechts 50.000 IDR (4 euro). Met geweld moest ik mij ontdoen van de vele taxichauffeurs die mij achterna bleven lopen (dat was echt niet leuk) en op de vraag waar het busstation was wilde niemand mij antwoord geven. Gelukkig bood Google maps wederom uitkomst en binnen 20 minuten zat ik in de bus opweg naar Denpasar. Ik had geluk: normaliter gaat de bus in alle tussenliggende plaatsen nog op zoek naar eventuele passagiers, waardoor de bus over dit traject tot wel 8 (!) uren kan doen. Nu had ik echter de laatste bus van de dag en de buschauffeur geloofde niet dat er nog mensen zo laat naar Denpasar zouden vertrekken (de bus was dan ook praktisch leeg). Daarom reed de bus rechtstreeks naar Denpasar. Voor een fractie van de prijs van een taxirit was ik nu praktisch net zo snel in Denpasar. Omdat het cancelen van mijn eerste Balireis mij honderden euro’s zou kunnen kosten (ik wil bij thuiskomst bij mijn annuleringsverzekering nagaan of we hier nog iets van terug kunnen krijgen) heb ik bij het boeken van deze nieuwe reis gekozen voor H-ostel Bali, een goedkopere accomodatie in een goedkopere plaats. Daarvoor moest ik van Denpasar nog naar Kuta, een taxirit van ongeveer 20 minuten. Aanvankelijk was ik van plan om dit via BlueBird taxi te doen, maar bij aankomst in Denpasar werd ik met geweld in een onogelijk oud en vervuild mini taxibusje geduwd. Een prijs werd mij niet genoemd en er was geen meter aanwezig. Zeker na mijn ervaring met de taxichaufeur op vliegveld Semarang, maakte dat mij wantrouwig. Via de MijnBluebird app op mijn telefoon had ik gezien dat de prijs voor een taxirit ongeveer 50.000 IDR (4 euro) zou moeten kosten. Onopgemerkt haalde ik 75.000 IDR (5 euro) onder mijn gordel vandaan en stopte dat in mijn schoudertasje. Ondertussen werd mijn wantrouwen steeds groter want via Google Maps zag ik dat de chauffeur niet rechstreeks naar H-ostel Bali reed, maar kilometers om. Resoluut confronteerde ik de chaufeur hiermee waarna hij zich verontschuldigde door te zeggen dat hij de weg niet wist. Nadat ik hem rechtstreeks naar mijn Hostel navigeerde was ik erg benieuwd naar de prijs. De man durfde 200.000 IDR (13 euro) te vragen. Nou weet ik dat 9 euro te veel betalen helemaal niet het einde van de wereld is en de chauffeur zou het geld ongetwijfeld hard nodig hebben gehad, maar na bijna 30 uur (!) reizen was ik moe en kon ik het gevoel weer ‘getild’ te worden even niet verdragen. Voor mijn doen werd ik ontzettend boos. Ik liet hem zien wat een veel confortabelere BlueBird mij gekost zou hebben en dat ik nog ‘ slechts’ 75.000 IDR in mijn schoudertasje had zitten. Daarnaast maakte ik hem met mijn handen in mijn zij (wat in Indonesie een ongepaste uiting van woede is, let dus op dat je hiermee niet onbedoeld een verkeerd signaal afgeeft als je in Indonesie bent) duidelijk dat ik bereid was geweest hem deze 75.000 IDR te betalen, maar dat hij nu vanwege zijn omwegen genoegen moest nemen met ‘ slechts’ 50.000 IDR. In Azie is het niet gewoon om je boosheid zo overduidelijk te laten blijken. De taxichaufeur was dan ook zo overdonderd, dat hij mijn 50.000 IDR zonder tegenstribbelen aannam. Eindelijk sprak Google Maps de magische woorden: ‘U heeft uw bestemming bereikt. Uw bestemming ligt aan uw linkerkant’. Moe maar voldaan ging ik H-ostel Kuta Bali binnen, een verbouwereerde taxichauffeur achterlatend. Het inchecken verliep lekker vlot en na een heerlijke warme douche viel ik als een blok in mijn tweepersoonsbed in slaap. Aan de rechterkant wel te verstaan; daarmee de ene aanwijzing van Google maps (‘uw bestemming ligt aan de linkerkant’) negerend en de andere (‘probeer om te draaien’) juist van harte opvolgend door me een paar keer lekker om te draaien. Selamat tidur banyak! Tim Dondorp

    Geplaatst door Godong Indonesie op Maandag 17 juli 2017
  • Met de boot

    Met de boot

    In de trein naar Banyuwangi had ik op tripadvisor.nl gelezen dat je het beste een combiticket (Ferry + bus) naar Denpasar kon kopen. Helaas bleek dit alleen in de ochtend mogelijk te zijn, vandaar dat ik een los kaartje voor de overtocht naar Gilimanuk kocht (4 euro). De boten vertrekken ongeveer twee keer per uur, maar niet volgens vaste vertrektijden (lees: wanneer het uitkomt). Het kan ook zomaar zijn dat een vertrek wordt overgeslagen indien een boot niet vol genoeg is. De boottocht zelf duurt zo’n drie kwartier tot een uur maar afhankelijk van de drukte kan het wel tot een uur duren (paspoortcontrole, inchecken etc.) voordat je op de boot bent. Ik had erg veel geluk: nadat ik een kaartje had gekocht kon ik zo doorlopen en nog geen halfuur nadat ik met de trein in Banyuwangi was aangekomen, stapte ik op de boot naar Bali. Dat opstappen had nogal wat voeten in ‘de vaste wal’. Op Internet had ik al gelezen dat de zee onstuimig kon zijn en de loopplank verschoof constant wel drie meter van links naar rechts omdat de boot niet stil wilde liggen. Terugdenkend aan de verschrikkelijke boottocht van Karimunjawa naar Semarang (het was maar goed dat kakak Ratna deze keer niet mee was) sprong ik angstig de boot in. De wetenschap dat op dit traject vorig jaar maart nog een veerboot als deze was gezonken (http://www.indonesienu.nl/…/veerboot-gezonken-tussen-bali-e…), hielp natuurlijk ook niet echt.

    Geplaatst door Godong Indonesie op Zaterdag 15 juli 2017
  • Haven Ketapang

    Haven Ketapang

    Toen ik om 15.30 uur plaatselijke tijd uit de trein stapte, besloot ik eerst het station te verlaten. Ik had een kleine opvouwbaar krukje meegenomen (zie foto) dat me al vele malen goede diensten had bewezen, zowel bij de familie als ook tijdens de reis naar Bali. Zo ook nu: ik zetelde me voor het station, tot groot ongenoegen van de vele taxichauffeurs die me onmiskenbaar te kennen gaven mij zo snel mogelijk in hun taxi te willen hebben. Op Internet had ik echter gelezen dat het slechts 400 meter lopen zou zijn naar haven Ketapang en ik wilde daar helemaal zelf naar toe lopen. Wat maakt de techniek (lees Google Maps) van tegenwoordig de moderne reiziger toch gemakkelijk. Al snel zag ik dat het inderdaad 5 minuutjes lopen was naar de haven. Mijn telefoon opbergend en een aantal teleurgestelde en soms zelfs boze (!) taxichauffeurs achterlatend, begaf ik me met bagage en al naar de haven Ketapang.

    Geplaatst door Godong Indonesie op Zaterdag 15 juli 2017
  • Met de trein (1)

    Met de trein (1)

    Over de busreis van Rumah Sakit Yakkum (Purwodadi) naar treinstation Solobalapan (Solo) valt weinig te vertellen. In eerdere posts heb ik reeds omschreven hoe verschrikkelijk de busreis naar Solo was en deze reis was hetzelfde, mogelijk zelfs nog erger (lees sneller). Toen ik uit de bus stapte moest ik desondanks twee uren wachten voordat de trein naar Surabaya zou vertrekken. Dit gaf mij de gelegenheid om even de Chromebook (laptop) open te klappen om deze statusupdate op Facebook te plaatsen, wat drinken te kopen en snel een pilletje Imodium achterover te slaan (de diarree speelde weer op). Toen de trein om 1.40 uur plaatselijke tijd aankwam, was ik blij dat ik gekozen had voor de klasse ‘eksekutif’. Het was lekker koel in de trein en de stoelen zaten zo lekker dat ik als een blok in slaap viel en pas weer wakker werd om 5.38 uur plaatselijke tijd, toen station Surabaya gubeng door de speakers werd aangekondigd. Untuk melatih Surabaya Gubeng! Tim Dondorp

    Geplaatst door Godong Indonesie op Zaterdag 15 juli 2017
  • Met de bus (2)

    Met de bus (2)

    Ik was in de bus nog niet geland of iemand hield mij een versleten pet voor mijn neus. Of ik even wilde dokken. De eigenaar van de pet had blijkbaar net voordat ik in de bus kwam gezongen en zichzelf daarbij begeleid met een gitaar. Nou ja, gitaar… De gitaar had slechts twee snaren en die twee snaren waren onderling nog niet eens gestemd ook. Toen ik zei dat ik net in de bus was en ik daarom niet wilde betalen, bleek de man zelf ook nog eens ontstemd te zijn. Daarom vroeg ik hem of hij dan nog een keertje voor mij wilde zingen (Eh, anda ‘lalalalagi’?). Had ik dat maar nooit gedaan… Vijfduizend IDR (33 eurocent) en een flinke illusie armer ging ik vervolgens op een stoel zitten. Toen ik op mijn telefoon keek had ik alweer 10 gemiste berichtjes van bezorgde familieleden. Of ik de bus wel had gehaald, of ik wel wist waar ik moest uitstappen en hoe ik eigenlijk van daar naar het ziekenhuis zou gaan, aangezien er bij lange na geen bus in de buurt zou komen. Toen ik antwoordde dat ik daar niet over na had gedacht, werd de bezorgdheid en bij mij de verwarring er niet minder op. De één zei dat ik moest uitstappen bij Bundaran Nglejok en de ander zei dat ik moest uitstappen bij Bundaran Adipura. Het duurde even tot ik er achter kwam dat dit hetzelfde was. Normaal zou de bus in drie kwartier van Godong naar Purwodadi kunnen rijden, maar deze keer duurde het twee keer zo lang vanwege wegwerkzaamheden. Dat gaf mij mooi de tijd om me voor te bereiden op mijn bezoek aan het ziekenhuis. Ik scheurde een A4’tje van mijn schrijfblok en ik pakte een lichte groene stift (kleur van de stift doet eigenlijk niet ter zake, want hij schrijft gewoon zwart) en ik tekende ‘Rumah Sakit Yakkum, 20.000 IDR!’ op. Toen ik uit de bus stapte zwaaide ik met het papiertje in de lucht. Het duurde wel geteld 10 seconden voordat ik bij iemand achterop een brommer zat die mij in 10 minuten, met bagage en al, bij het ziekenhuis bracht. Hoe simpel kan het leven zijn… …als je eh… geld hebt….🤔 Nog twee uur ben ik bij Bapak in Ibu gebleven. Kakak Rina en haar man Gino waren er ook. Het was goed om te zien dat Bapak meer en meer opknapte. Bapak probeerde ook herhaaldelijk mijn aandacht te trekken. Ik vertelde hem dat ik vandaag weg zou gaan, dat ik over ongeveer twee weken weer terug in Godong zou zijn en dat ik er vanuit ging hem in goede gezondheid weer rumah (thuis) aan zou treffen. Hierop kreeg Bapak tranen in zijn ogen en Ibu viel me huilend in de armen, continu ‘Hati-hati!’ (pas goed op je zelf) roepend. Om 21.00 uur plaatselijke tijd, was het dan zo ver. Een bus van Celeron Travel zou me voor het ziekenhuis komen oppikken (dit had Nuris voor me geregeld). Voor 80.000 IDR (5,5 euro) zou ik naar Solo worden gebracht en voor nog eens 10.000 IDR (65 eurocent) extra naar het treinstation Solobalapan. Dalam perjalanan ke Solo lagi! Tim Dondorp

    Geplaatst door Godong Indonesie op Vrijdag 14 juli 2017
  • Met de bus (1)

    Met de bus (1)

    Vandaag zou dan toch de dag worden dat ik zelfstandig Indonesië in zou reizen. De familie was inderdaad druk met Bapak, want de hele ochtend en de hele middag vernam ik niets van ze. Dat gaf mij de gelegenheid om rustig mijn kamar (kamer) op te ruimen, het bed af te halen, de laatste handwas te draaien en mijn spullen in te pakken. Om 17.00 uur plaatselijke tijd was ik klaar voor vertrek. Ik leverde de sleutel van de kamer in bij de eigenaar en ik toog naar Rumah kakak Rina om haar haar beddengoed terug te geven. Daar aangekomen, kondigde ik aan met de bus naar Bapak in Purwodadi te zullen gaan om afscheid te nemen van Ibu en Bapak en dat ik daarna zou vertrekken naar Bali. Ik merkte dat de familie daarop lichtelijk in paniek raakte. Ze was mij inderdaad min of meer vergeten en het zinde haar maar niets dat ik mij zelfstandig Indonesië in zou begeven. Anders dan bij ons in Nederland, zijn er geen busstops in Indonesië. Je gaat gewoon aan de kant van de weg staan en wanneer de bus er aan komt geef je te kennen dat je wilt instappen. Als je geluk hebt dat de bus stopt, stap je achterin de bus in, je vertelt de bijrijder waar je naar toe wilt (in dit geval Purwodadi Bundaran Adipura) waarna hij je vertelt hoeveel je moet betalen (in dit geval 10.000 idr, wat ongeveer gelijk is aan 65 eurocent). In mijn geval stopte de bus dus niet, wel nam de chauffeur de moeite om langzamer te rijden zodat ik mijn bagage, goed voor ander halve week Bali, de bus in kon gooien om er vervolgens zelf achteraan te springen. Tijdens de sprong zag ik nog net neef Andi (zoon van kakak Rina) aan de overkant van de weg goedkeurend vaststellen dat ik inderdaad de goede bus had gepakt. Het blijft aandoenlijk de bezorgdheid van de familie, maar nu zou het daarmee toch anderhalve week gebeurd zijn… Terima kasih sayang keluarga Sampai jumpa lagi dalam dua minggu! Tim Dondorp

    Geplaatst door Godong Indonesie op Vrijdag 14 juli 2017
  • Treinkaartjes kopen

    Na een lange verkwikkende slaap van bijna 12 uren (!) was ik al mijn vermoeidheid kwijt. Het eerste dat ik natuurlijk deed was informeren naar de gezondheid van Bapak via WhatsApp. Ik: Hi Ratna, how is Bapak? Ratna: He is better little. Doctor checked. Ik: What did he say about Bapak’s health and survival changes? Ratna: He dont talking much,,just said bapak is better and suprised when he see bapak’s condition, because last time he said bapak is coma and had a little posibility life. Ik: I am confused because I am not sure what I should do now. Is he already save enough for me leaving Godong? Ratna: its stil 2 weeks more if you stay..im not sure you will not bored,because we focus to caring bapak. i think better you leave,,bapak is better now,we will keep inform you.and please keep praying for him. Waarom weet ik niet, maar deze conversatie met adik Ratna maakte me plotseling verdrietig. Uiteraard weet ik dat Ratna en de familie de beste intensies hebben en omwille van Mark die morgen in Godong aankomt denk ik zelf ook dat het het beste is om te vertrekken. Toch voelde dit als een soort afwijzing van de familie. Alsof ik even niet meer welkom was in Godong. Veel tijd om hier bij stil te staan had ik echter niet. Nu eenmaal was vastgesteld dat ik zou vertrekken, wilde ik dat het liefst vandaag nog nog doen. Daardoor legde ik behoorlijk wat druk op mijzelf, want daarvoor was (online) research en snel en efficiënt handelen noodzakelijk. Gelukkig was het hotel dat ik aanvankelijk geboekt had opnieuw te boeken. Ik moest wel opnieuw betalen, maar dat moest ik maar voor lief nemen. Helaas bleek dat er last minute geen vliegtickets meer naar Denpasar beschikbaar waren. Niet vanaf Semarang, niet vanaf Solo, niet vanaf Surabaya en ook niet vanaf Banyuwangi. De eerste vluchten waren pas na het weekeind beschikbaar en zolang wilde ik niet wachten. Er zat niets anders op dan met de trein te gaan. Dit betekende dat ik in plaats van 6 uur (Godong – Purwodadi, 1 uur : Purwodai – Solo, 3 uur : Solo – Denpasar, 1,5 uur : Denpasar – Kuta, 0,5 uur) bijna 27 (!) uren (Godong – Purwodadi, 1 uur : Purwodai – Solo, 3 uur + 2 uur wachttijd : Solo – Surabaya, 4 uur + 3,5 uur wachttijd : Surabaya – Banyuwangi, 6,5 uur : Banyuwangi – Ketapang, 0,25 uur + 1 uur wachttijd : Ketapang – Gilimanuk, 1 uur : Gilimanuk – Denpasar, 4 uur : Denpasar – Kuta, 0,5 uur) onderweg zou zijn. Op diverse reisforums las ik de dringende tip om vooral te kiezen voor de meest luxe treinklasse (eksekutif). Dat zou slechts een paar euro meer kosten, maar zoveel meer comfortabeler dat de laagste klasse (ekonomi, geen airco onconfortabele stoelen) of de business klasse (bisnis, airco maar onconfortabele stoelen). Aangezien ik vele uren in de trein zou moeten zitten, besloot ik deze tip van ganse harte te nemen. Het enige probleem was dat eksekutif tickets alleen van te voren via tiket.com geboekt kunnen worden. Via die website kwam ik er al snel achter dat er slechts enkele treinplaatsen vrij waren die een vertek vanmiddag om 16.00 uur vanaf Solobalapan (treinstation Solo) mogelijk zouden maken. Snel wilde ik de twee benodigde treintickets: Solobalapan – Surabaya Gubeng, reisduur 4 uur/ prijs 18,75 euro (eksekutif) en Surabayang Gubeng – Banyuwangi baru, reisduur 6,5 uur/ prijs 13,20 euro (eksekutif) boeken, maar helaas werden zowel Ilse’s als mijn creditcard door tiket.com geweigerd. Navraag bij tiket.com (via webchat) leerde ons dat de creditcard eerst door hen ‘gewhitelist’ moest worden. Dat zou ‘slechts’ twee tot drie dagen duren. Toen ik vrij gefrustreerd aangaf dat ik dit maar een raar systeem vond (zo is toch het hele idee van het gebruik van een creditcard verdwenen) en ik zo lang niet kon wachten, gaf tiket.com aan dat ik het geld ook kon overmaken via een ATM transfer. Geld overmaken via een pinautomaat dus: Selamat datang di Indonesia. Voor ‘normale’ buitenlanders is deze oplossing niet weggelegd, omdat dit enkel met een Indonesiche bankrekening kan. Gelukkig had ik deze vorig jaar op eh… ‘onofficiele wijze’ geopend (officieel niet mogelijk voor niet Indonesiers) en de bijbehorende BNI betaalpas had ik meegenomen. Er stond ook geld op de rekening dus betalen via een BNI ATM machine zou mogelijk moeten zijn. Athans, dat dacht ik want het duurde even voordat ik had uitgezocht hoe je via een pinautomaat moest betalen. Te lang, zo bleek, want de beoogde treintickets waren niet meer beschikbaar 🙁 . Veel inwendig gevloek en getier later, lukte het mij uiteindelijk treintickets te boeken en te betalen voor overmorgenochtend vroeg (vertrek Solobalapan 13 juli, 1.44 uur plaatselijke tijd). Terkadang Anda beruntung dan terkadang tidak. Tim Dondorp

    Geplaatst door Godong Indonesie op Donderdag 13 juli 2017
  • RS Panti Rahayu Purwodadi

    Net één minuut na middernacht kwam ik aan in het ziekenhuis van Purwodadi. Inderdaad was bijna de hele familie verzameld rond het bed van Bapak, maar Ibu was wat mij betreft de grote afwezige. De familie bleek Ibu thuis te hebben gelaten omdat ze bang was dat Ibu de spanning niet aan kon vanwege haar slechte hart. Ik heb Nuris zelfs door de telefoon tegen Ibu horen zeggen dat het spoedig beter met Bapak zou gaan nu hij in goede handen was. Bapak zelf kreeg hier allemaal niets van mee. Ratna had gezegd dat hij in coma lag, maar ze bedoelde waarschijnlijk dat hij bewusteloos was. Het zorgstelsel in Indonesië zit anders in elkaar dan in Nederland. Aanvankelijk was een ziektekostenverzekering lang niet voor iedereen weggelegd hier, maar sinds een jaar of vijf heeft de Indonesische regering een basis-ziektekostenverzekering opgestart voor alle inwoners van Indonesië. Deze BPJS Kesehatan is voor een kleine maandpremie af te sluiten en is dekkend voor gratis eerstelijnszorg: dokter, specialist, tandarts en fysiotherapie bij de artsen en klinieken die aangesloten zijn bij deze BPJS. Er zijn 3 verzekeringsklassen: klasse 1 premie 4 euro per maand, klasse 2 premie 2,75 euro per maand en klasse 3 premie 1,65 euro per maand. De klasse geeft bij ziekenhuisopname aan op welke afdeling je komt te liggen, maar de vergoedingen voor de zorg zijn voor alle drie de klassen hetzelfde. Voor de armste laag van de bevolking is er een gratis ziektekostenverzekering, KIS genaamd, wat overeen zou moeten komen met BPJS klasse 3. Bapak is ook via KIS verzekerd en dat kon ik bij binnenkomst meteen merken. Hij lag in een kleine kamer zonder enige vorm van luxe. Het was er erg heet en vol ongedierte (vliegen, muggen, mieren, kevers, etc.) daar de kamer niet afgesloten was en rechtstreeks in verbinding stond met de hete Indonesische buitenlucht. Bij binnenkomst heeft de dokter even naar hem gekeken waarna hij tegen de familie heeft gezegd dat zij zich moet voorbereiden op het feit dat Radjiman vannacht of één van de aankomende nachten zal sterven. Daarop is Bapak in de beschreven kamer neergelegd en verder aan zijn lot overgelaten: de dokter heeft sindsdien niet meer naar Bapak omgekeken. U kunt zich voorstellen hoe de sfeer in de kamer was. De hele familie zat huilend om het bed van Bapak. Hij werd door iedereen gekust en iedereen raakte hem aan. Er werden constant verzen uit de Koran voorgelezen en gezongen. Zoveel intens Geloof, Hoop en Liefde had ik nog niet eerder gezien. Op het verzoek of ik ook voor Bapak wilde bidden, heb ik het Onze Vader van Ellie en Rikkert gezongen. Hierna is iedereen één voor één naar Bapak gegaan om afscheid van hem te nemen. Dit doet men naar Javaanse traditie door hem om vergeving te vragen voor al het (eventuele) onrecht wat hij of zij hem heeft aangedaan opdat de stervende vrij van boosheid of zelfs gevoelens van wraak na het hiernamaals kan. Het werd een lange, warme en emotionele nacht waarin wij terminaal waakten over Bapak. Verdriet, troost, onmacht maar ook vermoeidheid speelden elk van ons parten. Toen het weer ochtend werd is een familielid toch naar Godong gegaan om ook Ibu op te halen. Het was hartverscheurend om het verdriet van Ibu te zien. Hoe moeilijk Ibu en Bapak het ook gehad hebben (zie Spoorloos uitzending), haar liefde voor haar man was duidelijk onvoorwaardelijk. Het was ongelooflijk, maar niet lang nadat Ibu zich over Bapak had ontfermd, begon Bapak te ijlen en tot ieders verbazing bleef Bapak steeds vaker bij bewust zijn en tegen het einde van de middag werd Bapak zich steeds bewuster van zijn omgeving. Ook de tweede nacht bleven we over Bapak waken, maar voor mij was het lang niet zeker meer dat Bapak deze of aankomende nacht zou sterven. De volgende (tweede) ochtend leek dit beeld bevestigd te worden. Bapak kon ons weer bij naam noemen en grinnikte soms zelfs wanneer er een grapje werd gemaakt en tegen het einde van de middag ging het zo goed dat de derde nacht niet meer door de hele familie werd gewaakt. Hoewel de familie naar huis ging wilde Ibu niet van Bapak's zijde wijken. Daarom zorgde de familie er voor dat er altijd één of twee familieleden met Ibu bij Bapak zouden blijven. Zelf ben ik, oververmoeid als ik inmiddels was, teruggegaan naar mijn kamer in Godong om daar flink bij te slapen. Terima kasih Tuhan, karena ada keajaiban terjadi! Tim Dondorp

    Geplaatst door Godong Indonesie op Woensdag 12 juli 2017