Categorie: Familie

Elke keer dat ik weer naar Indonesië ga, zie ik als een berg op tegen de vliegreis. Je kunt wel stellen dat ik geen fan van vliegen ben. Ook in Indonesië zelf overigens niet (elke keer kom je onder de bulten te zitten), maar dat ter zijde. Vliegen met Etihad, is me alles meegevallen. Het scheelt ook echt wanneer je zoals bij mij meestal wel het geval is, de reis niet in ‘je Eendje’ maar gezamenlijk in een ‘Boeing’ maakt. Voor nu is het leed heel even geleden. We hadden vaste grond onder de voeten. Was ik nu alleen geweest, dan had ik ter plekke gekeken of er nog een Grab-car (taxi) beschikbaar was om me naar het hotel te brengen, deze keer had ik echter besloten vooraf een zogenaamde gouden Pino (Blue Bird Gold taxi) te boeken. Omdat dit niet langer dan 24 uur van te voren kan, boekte ik deze taxi tijdens onze tussenstop in Abu Dhabi via de BlueBird app. Deze app werkt eigenlijk hetzelfde als die van Grab-car. Je geeft aan waar je opgehaald wil worden (in dit geval Jakarta International Airport CGK, Terminal 3), waar je naar toe wil (in dit geval ‘d Prima hotel 2 Jakarta airport) en je betaalt direct een fixt-price (in dit geval van 16 euro) met je creditcard. De fixt-prices van ‘Pino’ (Bluebird) liggen ‘Ieniemienie’ (ietsjes) hoger dan die van ‘Oscar’ (Grab), maar geen Tommie (hond) die daar “Poehee” (iets) van zegt. Wat ook een rol meespeelt is dat ‘Pino’ door de lokale taxi-chauffeurs wordt geaccepteerd en niet zoals ‘Oscar’ als oud vuil wordt behandeld. Toch drie minpuntje voor Pino: de chauffeur was één brok chagrijn (er kon geen goed woordje af, niet in het Indonesisch, laat staan in het Engels), Pino had nogal last van grootheidswaanzin (hoewel de app aangaf dat er voldoende plaats zou zijn voor zes passagiers moest Ajanna bij mij op schoot op de bijrijdersstoel en zat de rest van ons gezin op de achterbank in elkaar ‘getetrist voor volwassenen’) en de chauffeur reed verkeerd (toen konden er wel wat Indonesische woordjes vanaf, maar ondanks mijn zeer beperkte kennis van de Indonesische taal durf ik wel te stellen dat dit niet zulke ‘goede’ woordjes waren). Hierdoor kwamen we wat later dan gedacht (rond middernacht) aan bij d’ Prima Hotel Airport Jakarta 2, Dat hotel was verder, geloof het of niet… prima (dat kon met zo’n naam uiteraard ook niet anders). Heel basic maar de basics waren wel ‘gewoon’ goed (airco die het doet, lekker bed en een warme douche waarvan je op de thermostaat kraan aan kunt). Om in Sesamstraattermen te blijven: Graaf Tel had zich de volgende ochtend bij het ontbijt wellicht minder welkom gevoeld want zijn befaamde boterhammen met pindakaas waren er niet te vinden, maar voor de meesten van ons was het ontbijt weliswaar basic, maar goed genoeg. Persoonlijk vond ik wel dat er voor diabetici te weinig ‘verstandige keuzes’ voorradig waren. Hoewel het hotel verder een gratis shuttle service van en naar het vliegveld aanbood, had ik bij het boeken vanuit Nederland reeds besloten hiervan geen gebruik te maken: mijn ervaring leert dat je van deze shuttleservice niet altijd op aan kunt en dat bleek ook nu het geval: de shuttle service reed maar eens in de twee uur. Na het ontbijt lieten we ons dan ook door twee Oscars (want we hebben geleerd van de te kleine Pino) naar Jakarta International Terminal 3 toeren. Vanmiddag zullen we onze vliegreis immers vervolgen door naar Semarang te vliegen. Tim Dondorp

Geplaatst door Godong Indonesie op Donderdag 25 april 2024

De vliegreis verliep tot anderhalf uur voor aankomst perfect. Daarna kreeg Joanne een flinke bloedneus waarbij ze echt veel bloed verloor. Joanne werd goed opgevangen en verzorgd. Stewardessen waren super met haar begaan en hele pakhuizen aan papieren zakdoekjes werden aangedragen. Direct na de landing werd Joanne door een medisch team van het vliegtuig gehaald. Op een EHBO post op het vliegveld werd Joanne haar gezicht gefatsoeneerd. Omdat het bloeden in het vliegtuig niet wilde stoppen, was er sprake van dat ze Joanne haar neus zouden dicht branden, maar gelukkig bleek dit niet nodig te zijn en ook de ambulance die uit voorzorg door het cabinepersoneel was opgeroepen werd gecanceld. Wel superhandig: zolang Joanne zich op het vliegveld bevond, viel ze onder (medisch) verantwoording van het vliegveld. Het vliegtuig was er alles aan gelegen om ons zo snel mogelijk van het vliegveld te krijgen. Onder escorte van het medisch team kregen we dan ook overal voorrang, zelfs op business-class reizigers. Mocht je in de gelegenheid zijn te reizen met een kind, en wil je met de hoogste prioriteit van het vliegveld, doen alsof je neus bloedt is een absolute aanrader… Tim Dondorp

Geplaatst door Godong Indonesie op Donderdag 25 april 2024

De tussenstop in Abu Dhabi was goed te doen. Alle internationale vluchten die in Abu Dhabi landen, landen op Terminal A, een gloednieuw dus ook hyper modern vliegveld dat sinds december 2023 in gebruik is genomen. Je kunt er zeer exclusief winkelen en/ of koffie drinken, maar ook ‘modale’ families zoals wij kunnen er prima terecht. Zo vonden wij ‘zomaar’ een Mc Donalds filiaal bij Gate A waar we voor omgerekend 2,50 euro een kopje koffie per persoon kon krijgen. Het meest opvallend vond ik nog de toiletten. Die werden supergoed onderhouden. Bij het handen wassen stond een bediende over je schouder mee te kijken en als je de zeep naar zijn zin niet snel genoeg kon vinden activeerde hij de sensor van de dispenser voor je en je was nog niet weg of de wasbak was alweer helemaal schoongemaakt. Ik was blij dat de deur van de toilet zelf op slot kon, de bedienden waren zo ijverig dat ze zelfs je kont voor je zouden afvegen als ze daartoe de kans zouden krijgen… Tim Dondorp

Geplaatst door Godong Indonesie op Woensdag 24 april 2024

Gisteren schreef ik al over een nieuw bezoek aan Indonesië. Voor mij is het al de achtste keer dat ik in Indonesië ben. Nou ja, als je de eerste keer dat ik er ter wereld mocht komen meerekent eigenlijk de negende keer. Dat doe ik echter niet, want daar weet ik niet zoveel meer van. Van die acht (of negen) keer ben ik meestal alleen gegaan. Een paar keren is de Nederlandse tak van de familie en één keer zelfs ook een Zweedse tak van de familie meegeweest. Persoonlijke vind ik een reis alleen of een reis waarbij gezinsleden mij vergezellen niet met elkaar te vergelijken. Waar ik als ik alleen ga met name Indonesië bezoek om de band met mijn biologische familie daar te versterken en mijn eigen identiteit (wat dat dan ook moge zijn) probeer te ontdekken of juist actief probeer te vormen, hang ik met name de reisleider uit wanneer ik vergezeld wordt door Europese gezins- en/ of gezinsleden. Het is nergens op gebaseerd, maar ik voel me toch verantwoordelijk voor degenen die ‘omwille’ van mij een voor hen ‘wild vreemd land’, dat voor mij inmiddels wat minder vreemd, is bezoeken. Mijn adoptievader, zijn vrouw (welke ik overigens ‘gewoon’ mijn ouders noem), Ilse (welke ik overigens ‘gewoon’ mijn vrouw noem), Joanne en Ajanna (welke ik…, enfin: jullie begrijpen het), gaan deze keer ook (weer) mee en daar ben ik ze heel dankbaar voor. Hoewel in overleg met hen, heb ik een mooi reisschema gemaakt (zie https://www.pictramap.com/app/view?p=123389). We verblijven 4 dagen bij mijn biologische familie in Godong en daarna pakken we in de plaats waar Ibu is geboren (Solo) het vliegveld naar Den Pasar (Bali), om serieus vakantie met elkaar te vieren. Heel veel zin in! Tim Dondorp

Geplaatst door Godong Indonesie op Woensdag 24 april 2024

Hoe negatief ik dan ook ben over Hotel Sinar 1; om 4.00 uur gingen er geen (Isla)mieterse (!) wekkers af, deze waren althans niet te horen. Daarom kon ik vandaag heerlijk ‘uitslapen’ tot maar liefst 5.00 uur: toen werd er hard op mijn deur geklopt. Er stonden twee schoonmaaksters voor de deur die me om het hardst vroegen of ze bij alsjeblieft wel de kamer mochten ‘cleanen’ (bij de buurman waren ze geloof ik weggestuurd, vind je het gek op dit tijdstip). Ik besloot ze maar binnen te laten en achter mijn bureau plaats te nemen om de dag van gisteren op Facebook ‘te verslaan’. Daarvoor had ik tot 8.00 uur de tijd: om 9.00 uur had ik afgesproken met Ibu Harto van weeshuis Yayasan Kartini en ik had een uurtje nodig om daarvoor nog ergens te eten en er naar te gaan. De afstand van mijn hotel naar weeshuis Yayasan Kartini was weliswaar net zo ver als van mijn hotel naar Pondok Hayat, maar ik kwam er gisteren op de terugweg achter dat reizen met Grab-bike (achterop de scooter) meer dan twee keer zo snel ging (!) als reizen met Grab-car (taxi). Waar je met de auto om de haverklap vaststaat in het drukke verkeer in Surabaya, schiet je op drukke wegen achterop de scooter overal tussendoor en wanneer het niet zo druk is gaat het minstens net zo snel als met de auto (zie https://1drv.ms/v/s!AoeIH-BDcFrHxK5x0_LWu0diC23Jnw?e=7JqieP). Drie kwartier achter op een scooter in het verkeer van Surabaya is ook bepaald geen pretje, maar gezien het alternatief (twee uur in een grab-taxi vaststaan in het verkeer) had ik er graag een zere bips en een iets wat stijve rug voor over. De portier van mijn hotel wilde al een taxi voor mij roepen toen ik de lobby uitstapte, maar hij zette grote ogen op van verbazing toen er een grab-bike (scooter) kwam aanrijden en ik mij als een echte ‘local’ achterop zag stappen. Ik zwaaide de portier nog even vrolijk toe om me drie kwartier later bij het niet zo veel door locals bezochte KFC Adityawarman restaurant (zie https://goo.gl/maps/AcKY3vE3MNe4eRMRA) af te laten zetten. Ik bestelde iets wat op roerei met water (?) en maar liefst vier hele patatjes leek. Omdat ik ook van dat plastic speelgoed erbij kreeg dat ik echter vriendelijk afsloeg had ik vaag het vermoeden ik dat in plaats van een ontbijt een kindermenu had besteld. Ik vond het echter allang goed en ik was blij dat ik geen roti keju (zie https://staging.dondorp.nl/kuta kreeg voorgeschoteld. Toen ik het ‘ontbijt’ achter de kiezen had liet ik me door Grab-bike als een echte local precies een kwartier te laat (Selamat datang di Indonesia) bij Yayasan Kartini (zie https://goo.gl/maps/iFxx3KzBvKDcKSPM8), hetzelfde weeshuis waar Yudi Hoekstra dus is opgevangen nadat hij hier (https://goo.gl/maps/NcoWcMT8LwNzvGWW6) ter vondeling was gelegd en vanwaar hij ter adoptie is afgestaan naar Nederland, afzetten. Ibu Harto heette mij van harte welkom. Omdat zij geen of slecht Engels en ik geen of slecht Indonesisch sprak, had ik Hario (een contactpersoon van Yudi die ook in Surabaya woonde) gevraagd aanwezig te zijn om te vertalen. En zo liet ik mij vertellen dat er in Yayasan Kartini geen nieuwe kinderen meer komen. Wel wonen er in dit weeshuis nog acht ‘oorspronkelijke’ weeskinderen (waarvan de meesten geen kinderen meer zijn). Omdat er voor hen destijds geen adoptieouders werden gevonden, mogen ze er zolang als gewenst blijven wonen. Zeven kinderen hebben een lichamelijke en/of geestelijke beperking in de vorm van pervasieve ontwikkelingsstoornis (ADD, ADHD, PDD-NOS, borderline), syndroom van down, agressie, lager IQ (mentale achterstand), autisme en/ of visuele beperking. Ibu Harto kon zich Yudi uiteraard nog goed herinneren: ze informeerde honderd uit naar hem, vertelde mij dat ze hem heel erg miste en liet mij vol trots eerst zijn kamer van destijds en daarna pas de rest van ‘haar’ weeshuis zien. Na een uitgebreide rondleiding van meer dan een uur nam ik hartelijk afscheid met de belofte binnen het bestuur van KwK te bespreken of en hoe KwK Yayasan Kartini in de toekomst (weer) kon ondersteunen. Daarmee was mijn volledige todo-lijst Indonesië 2023 op één ding na (een batik jurk voor Joanne vinden) afgevinkt. Om echt helemaal te slagen bestelde ik weer een grab-bike en liet ik me afzetten bij Pasar Turi Pusat Grosir (https://goo.gl/maps/tACNAfA9kH3e8mCz6). Ditmaal had ik het meetlint dat Ilse mij mee had gegeven wel mee. Sinds Luwes Mall in Purwodadi had ik het niet meer achter durven te laten, want stel je eens voor dat ik in de gelegenheid kwam voor een jurk te winkelen. Uren heb ik er gedwaald, maar helaas kon ik geen geschikte maat voor Joanne vinden. Wanhopig besloot ik dan maar iets ‘op de groei’ te kopen. Ik hoop van harte dat Joanne dit straks kan waarderen. Moe, maar toch enigszins voldaan, liet ik mij drie kwartier later door de zoveelste Grab-bike chauffeur weer bij mijn hotel afzetten. Inmiddels liep het alweer tegen de avond (de avond begint in Indonesië al zo rond 16.00 uur). De rest van de avond kwam ik niet meer van mijn kamer af. Ik bestelde grab-food dat gewoon tot aan mijn kamerdeur werd bezorgd en verbleef ik alleen nog maar achter mijn bureau om Facebook weer een beetje bij te werken, voor ongeveer 5 euro een e-simkaartje bij Airalo.com (https://www.airalo.com/saudi-arabia-esim/salaam-7days-1gb) te kopen zodat ik straks op King Abdulaziz International Airport te Jeddah (in tegenstelling tot de heenweg) wel beschikking zou hebben over Internet en online uit te zoeken hoe ik mijn ‘vrije dagen’ morgen in Surabaya en overmorgen in Jakarta zou doorbrengen. Sampai jumpa besok! Tim Dondorp

Geplaatst door Godong Indonesie op Zaterdag 11 februari 2023

Nog voor de Islamitische wekker van de overbuurman vanochtend af ging, werd ik wakker. Hoewel ik gisteravond al om 20.00 uur naar bed was gegaan (voor mijn doen vroeg, maar voor veel Indonesiërs heel normaal), kon ik aanvankelijk de slaap niet vatten. Mijn hoofd zat nog helemaal vol met gedachtes en indrukken en ik heb nog een behoorlijk tijdje liggen woelen en malen. Eergisteren had ik een ‘balansdag’ willen houden, maar wegens een stroomstoring viel deze toen in het water. Ratna en haar gezin had ik voor vanavond uitgenodigd om samen bij een restaurant te gaan eten, maar verder besloot ik vandaag mijn balansdag in te halen en alleen maar dingen te gaan doen die ik leuk zou vinden of die ter voorbereiding voor het vervolg van mijn reis noodzakelijk waren. Zoals gezegd was ik vroeg wakker (het was nog geen 5.00 uur) en na een zeer korte douche (want zeer koud water) sprong ik zeer fris, koud en fruitig op de fiets naar Pasar Godong om die vanaf openingstijd te kunnen bezoeken. Zoals de naam van mijn hotel (RedDoorz Syariah near Pasar Godong) deed vermoeden had ik ook lopend naar Pasar Godong kunnen gaan, maar ik besloot de Indonesische traditie (de gemiddelde Indo heeft een hekel aan lopen), in stand te houden. Het eerste dat ik bij Pasar Godong deed, was het kraampje van kaka Arti waarin ik in 2017 voor de hele Pasar ten toon werd gesteld (zie https://staging.dondorp.nl/bokito/ opzoeken. Ik hoefde niet eens te zoeken: ik kon er zo naar toelopen. Uiteraard wist ik van te voren dat ik er kakak Arti niet zou treffen, maar desondanks was ik teleurgesteld toen ik bij ‘Toko Arti Bawono’ daadwerkelijk voor een dichte deur stond. Ik ben al vaker op Pasar Godong geweest, één keer dus als Bokito en één keer met Ilse en Joanne (zie https://staging.dondorp.nl/beleefdheidsnormen/. Beide keren was ik echter niet in de gelegenheid geweest Pasar Godong nader te bekijken. Daarom besloot ik er nu eens echt de tijd voor te nemen. Uiteraard zijn er supermarkten in Indonesië, zo ook in Godong (Indomaret, spreek uit: Indomart). De meeste Indonesiërs komen echter amper in de supermarkt, omdat de prijzen simpelweg te hoog zijn. De locals doen hun boodschappen nog altijd op de pasar (lokale markt). Daar is alles veel goedkoper, lekkerder en verser dan dat in een supermarkt ooit het geval zal zijn: fruit en groente komen direct na de pluk uit het platteland en op Pasar Godong wordt de vis direct na de vangst (vaak nog levend) aangevoerd en worden kippen en gevogelte zelfs ter plaatse geslacht en schoongemaakt. Verser kun je het dus niet krijgen. Ik heb er een hele tijd rond gestrund en hoewel ik niks gekocht had, vond ik het (op het slachten van levende dieren na dan) erg leuk om te zien hoe het op Pasar Godong er aan toe gaat. Had ik dan helemaal geen geld uitgegeven op Pasar Godong? Jawel, er werd namelijk ook muziek gemaakt (zie https://1drv.ms/v/s!AoeIH-BDcFrHxK5wY_FYzTrYXTI_CA?e=sfgGYj) en uiteraard deponeerde ik wat geld in het blik waarmee één van de muzikanten rond ging om geld te verzamelen. Toen ik van Pasar Godong terug naar het Hotel fietste, kwam ik tot mijn verbazing Rocket Chicken tegen. Het restaurant zat werkelijk nog geen twee minuten fietsen van mijn hotel vandaan! Bijna de hele week bestelde ik via Grab-Food (zie https://staging.dondorp.nl/pittige-kost/ bij dit restaurant mijn eten. Nu ik gezien had waar het restaurant zich bevond, realiseerde ik me dat er elke keer een bezorger naar het restaurant ging om het op te halen om het vervolgens een paar meter verder op bij mijn hotel te bezorgen. Als ik dat geweten had, had ik het net zo lief zelf afgehaald. Jammer dat ik daar pas vandaag (één dag voor vertrek) achter moest komen, maar nu wist ik in ieder geval wel waar ik met Ratna en haar gezin uit eten zou kunnen gaan vanavond. Eenmaal in het hotel besloot ik alvast al mijn bagage in te pakken zodat ik dat morgenochtend niet meer hoefde te doen. Doordat ik nu tijd over had werkte ik Facebook nog even bij waarmee ik de ‘marge’ van met terugwerkende kracht op Facebook posten voor zolang het duurt terugbracht van twee dagen naar nog geen dag. Daarna heb ik tot we gingen eten bij Rocket Chicken alleen nog maar ge-lllll’d (lekker liggen luieren lezen en luilakken). Rocket Chicken deed niets onder voor CFC, de KFC Wannabee in Luwes Mall te Purwodadi, behalve dan als het om de prijzen gaat. Bij CFC betaal je vier keer zoveel en bovendien kon ik bij CFC geen nasi goreng meer bestellen en bij Rocket Chicken wel. Dikke plus dus, voor Rocket Chicken. Voor het schandalige bedrag van omgerekend vier euro en achttien cent konden we zijn vieren stevig eten. Tijdens het eten bespraken we nog even hoe we het morgen zouden doen. Ik zou morgen een auto huren (Grab-car was nog altijd slecht tot niet beschikbaar in Godong en vanwege mijn bagage wilde ik geen gebruik make van Grab-bike). Om 7.00 uur zou ik mijn fiets terugbrengen naar Isanto’s huis alweer ik afscheid zou nemen van de familieleden die mij niet in de gehuurde auto zouden vergezellen naar station Ngrombo (zie https://staging.dondorp.nl/stasiun-ngrombo-1/. Weemoedig wegens het vooruitzicht dat het afscheid van de familie morgen toch echt een feit zou zijn, fietste ik terug naar mijn hotel waar ik direct ging slapen. Tim Dondorp

Geplaatst door Godong Indonesie op Donderdag 9 februari 2023

Zoals gisteren vermeld, zouden we vandaag naar het huis van zus Anik in Demak. Broer Aris Sulistyo zou ook komen en Ratna vertelde mij dat dat een unicum was: zij had Aris Sulistyo voor het laatst in juli 2017 had gezien in het ziekenhuis in Purwodadi toen Bapak zo ziek was, dat de familie dacht dat hij er zou sterven. Ik weet dit nog goed, want daar was ik bij. Aris Sulistyo zag ik toen voor de tweede en voor de laatste keer en dat laatste gold dus niet alleen voor mij maar blijkbaar voor de gehele familie. In Indonesië is je familie je allerbelangrijkste en je allergrootste bezit. Je familie is zelfs zo belangrijk dat het algemene belang van de familie (en daar valt ook het aanzien onder) ‘bovengeschikt’ is aan dat van jou en elk ander individueel familielid. Dat is ook logisch: jij bent er voor de familie, maar als je iets of iemand nodig hebt, is de familie er ook voor jou. Gedragingen (zowel op financieel vlak als op het gebied van aanzien) die een positieve uitwerking hebben op de familie worden zeer gewaardeerd en gestimuleerd, daar tegenover staat echter dat gedragingen of individuele keuzes die schadelijk zijn voor het algehele/ financiële belang en/ of aanzien van de familie (in Indonesië is er niets ergers dan gezichtsverlies) genadeloos worden genegeerd, verzwegen, verdraaid of zelfs ontkend met als grootst mogelijke sanctie uitsluiting van de familie. Inmiddels heb ik al zo veel van de familie meegekregen dat ik wel wist dat bovenstaande nogal voor wat complicaties en bijzonder pijnlijke situaties heeft gezorgd binnen mijn Indonesische familie. Hoe vaak heb ik al niet meegemaakt dat de familie niet alleen naar mij toe (zoals nu ook weer aangaande kakak Arti), maar zelfs niet naar Ibu zelf toe (zo heeft Ibu nooit geweten dat Aris Purnomo bijvoorbeeld in de gevangenis heeft gezeten) geen openheid van zaken geeft. Vaak snijdt de familie zich daarbij in de eigen vingers. Neem nu bijvoorbeeld het adoptieverhaal van Emelie, Lin, Mark en mij. In het interview met Spoorloos op 30 augustus 1998 (zie https://staging.dondorp.nl/interview-ibu-maryati, kreeg de familie kans om ‘schoon schip te maken’ door open en eerlijk over adoptie te zijn. De familie had zelf ook al binnen Indonesië naar mij gezocht en ondanks dat hun verlangen naar destijds zeer groot was, werd informatie door de familie doelbewust achtergehouden, verdraaid en of verzwegen. Zo werd er alles aangedaan om te voorkomen dat Spoorloos Bapak zou spreken en werd er geen openheid in zaken gegeven toen Nur Hidayah en Nur Salihah (Lin en Emelie) ter sprake kwamen. Hoe anders had het destijds voor Lin, Emelie, Mark en mij kunnen lopen wanneer de familie destijds direct openheid van zaken had gegeven. Vind ik het jammer en zonde? Ja. Neem ik het de familie kwalijk? Nee, want ik begrijp inmiddels dat het belang van de familie destijds voor het belang van Emelie, Lin, Mark en mij ging. Vind ik het jammer dat de familie mij niet vertelt wat er met Arti is gebeurd? Ja. Neem ik het de familie kwalijk? Een vorige keer dat ik in Indonesië zou zijn geweest misschien nog wel, maar nu niet meer. Vanwege de taal, heb ik altijd het meest contact gehad met Nuris en met Ratna. Zeker in het begin sprak ik liever met Nuris dan met Ratna. Ik merkte namelijk wel dat Ratna vaak vragen ontweek of zelfs negeerde. Nuris gaf (bijna) altijd antwoord: ook wanneer het naar eigen zeggen ‘complicated’ was. Nu ik meer begrip voor het verzwijgen, verdraaien en/ of negeren kan opbrengen, merk ik wel dat ik een steeds betere band opbouw met Ratna. Ik besloot daarom bovenstaande open en eerlijk met Ratna te bespreken. Toen ik klaar was bleef ze lange tijd stil voor zich uitstaren en op een gegeven moment kwamen er tranen in haar ogen. Nurul vroeg in het Javaans (waarschijnlijk) wat er aan de hand was en na een kort onderonsje met Nurul, wende Ratna zich dan tot mij. Ze ging niet in op hetgeen ik allemaal had gezegd, maar voor het eerst merkte ik dat ze onder goedkeurend, geruststellend en bemoedigend (toe)knikken van Nurul oprecht was. Aris Sulistyo, zo vertelde Ratna mij, was ooit getrouwd met de moeder van zijn twee kinderen. Helaas kon Sulistyo zijn verplichtingen als vader (geld verdienen om zijn gezin te kunnen onderhouden) niet vervullen. Aris Sulistyo moest geld lenen van anderen, maar kon dit nooit terugbetalen waarmee hij de familie tot schande werd. Zijn schoonvader dwong Aris Sulistyo te scheiden en te vertrekken uit Godong. Aris Sulistyo vertrok naar Surabaya waar hij tot op heden een zwervend bestaan leidt. Sindsdien heeft hij zijn kinderen (een zoon van inmiddels 12 jaar oud en een zoon van inmiddels 17 jaar oud) nooit meer mogen zien en omdat Aris Sulistyo inderdaad het familieaanzien heeft geschonden is hij niet meer welkom bij de familie. Zijn ex-vrouw en zijn kinderen echter wel. Die maken zelfs nog deel uit van de familie doordat zij zijn blijven wonen in Godong (in dezelfde kampong als de familie). Niemand van de familie heeft nog contact met Aris Sulistyo, behalve dan heel soms Anik. Dat was dan ook de reden waarom we nu dan onderweg waren naar Demak. Ratna vertelde me dat Nurul en zij de ontmoeting met Aris Sulistyo spannender vonden dan de eerste ontmoeting met mij wanneer ik Indonesië kwam bezoeken. Het is ongelofelijk, maar mij zagen ze vaker dan Aris Sulistyo. Er was ook een reden dat de jongste dochters van zowel Ratna als Nurul mee waren: zij hadden immers nog nooit kennisgemaakt met oom Aris Sulistyo. Eenmaal in Demak aangekomen mocht ik getuigen zijn en deel uitmaken van een hereniging die een diepe indruk op me heeft achtergelaten. Dan hoor ik Ratna in het Javaans iets aan Anik vragen. Daarbij noemt ze de naam van kakak Arti. Ratna legt me uit dat kakak Arti met niemand van de familie meer iets te maken wil hebben, behalve dan met Anik. Anik blijkt als enige van de familie het nieuwe telefoonnummer van kakak Arti te hebben. Op verzoek van Ratna belt Anik met Arti. Dan hoor ik kakak Arti roepen: “Tim, I am sorry. I cannot be with you. I am sorry, it’s complicated!” en daarmee komt het op mij zo over dat ook kakak Arti ditmaal de waarheid heeft gesproken… Tim Dondorp

Geplaatst door Godong Indonesie op Donderdag 9 februari 2023

Eerder heb ik het al benoemd dat ik vooral op cognitief gebied nog best wat stappen te zetten heb. Naast een sterk verminderd concentratievermogen, minder energie, minder kunnen opnemen van prikkels, minder taken tegelijk te kunnen uitvoeren en het minder goed uit woorden te kunnen komen omdat ik deze soms simpelweg vergeet, uit dit zich met name in het minder goed kunnen onthouden en het overzicht houden van planning technische zaken. Als je mij zou vragen hoe bijvoorbeeld vorige week dinsdag er uit zag, dan zou ik het je zonder een blik in mijn agenda te werpen niet kunnen vertellen. Dit is ook één van de redenen dat de insteek van de blog over mijn reis naar Indonesië afwijkt van alle andere keren. De vorige keren hield ik voornamelijk een blog bij voor anderen, ditmaal doe ik dat voornamelijk voor mijzelf met als hoofdreden de kostbare beleefde indrukken, inzichten, ervaringen en emoties van deze toch ook kostbare reis niet verloren te laten gaan. Het bijhouden van Facebook kost echter ook tijd en energie en vanwege een te druk weekeinde schort het er momenteel met name van het laatste aan. Mensen zullen inmiddels wel in de gaten hebben dat ik structureel twee dagen ‘achterloop’. In het begin ging dat nog, maar gezien de vele indrukken en het lage energielevel en een sterk verminderd concentratievermogen merk ik tot mijn grote schrik dat ik steeds meer moeite krijg mij nog, hetgeen zich twee dagen geleden allemaal heeft afgespeeld, voor de geest te krijgen. Hoewel dit bericht over zondag gaat, besluit ik daarom vandaag (dinsdag dus) pas op de plaats te maken: even geen familiebezoek, maar een balansdagje waardoor ik Facebook kan bijwerken, wat wasjes kan draaien, een bezoek aan Purwodadi (Luwes Mall en BNI kantoor omdat Internetbankieren nog niet werkt) kan brengen en verder kan rusten. Weer twee dagen terug in de tijd: voor ‘vandaag’ (eigenlijk dus voor eergisteren) had ik dus op verzoek van de familie een auto gehuurd. De familie zou mij om 6.00 uur vanaf mijn hotel ophalen. Toen ik ‘gister’ naar bed ging, besloot ik desondanks geen wekker te zetten. Elke ochtend rond een uurtje of 4.00 zat ik immers toch al rechtop in mijn bed, omdat er in de gehele kampong diverse muezzins om het hards oproepen naar hun gebed te komen. Wat mij betreft wint de overbuurman het altijd, maar dat komt uiteraard omdat die zich het dichtst bij mij bevindt. Zo ook ‘vandaag’ schoot ik weer recht op in mijn bed. Er klopte echter iets niet: het was namelijk angstvallig stil… Na een blik op mijn telefoon sprong ik verschrikt mijn bed uit: 5.55 uur, hoe kon dat nou? Zou ik soms door al het gezang heen zijn geslapen? Dat leek mij onmogelijk: het gezang klinkt elke ochtend harder dan wel vier wekkers bij elkaar. Hoe het ook zij… Binnen 5 minuten (!) had ik mijn tas voor vandaag klaargemaakt, was ik wakker gedoucht (lang leve de koude douche), was ik aangekleed, had ik mijn tanden gepoetst (zowel boven als onder deze keer, dus er is zeker sprake van progressie), had ik beide oksels voorzien van deodorant en had ik mijn bed en mijzelf opgemaakt om vervolgens om 6.35 uur een appje te ontvangen van Ratna: “Morning… How did you sleep? Are you ready for today? But I will be at your place about 20 minutes from now, I need to buy some diapers for my daughter ☹.” Uiteindelijk stond de familie om 7.00 uur voor de deur. “Selamat datang di Indonesia!” schoot me nog even door het hoofd, maar ergens vond ik het wel jammer dat het zo was gelopen. Ismanto had iets voor zevenen de bus naar Jakarta gepakt en achteraf gezien hadden we die nog best even kunnen uitzwaaien… Desondanks togen we vol goede moed naar Pasar Demak waar we zus Anik (spreek uit: Annie) van haar werk zouden ophalen. Anik heeft daar een kraampje, zoals zus Arti een kraampje had op Pasar Godong, zie https://staging.dondorp.nl/bokito/ en hoewel ze vrij had genomen voor vandaag had ze toch vanaf openingstijd (4.30 uur) tot nu (8.00 uur) gewerkt om toch nog wat inkomsten voor vandaag te creëren. Vanaf Pasar Demak reden we door naar Semarang waar we bij zus Eny (spreek uit: Ennie) en haar nieuwe man Joko (spreek uit: Djokkoo) zouden ontbijten. Eny en Joko zijn de fotomodellen van de familie (zie foto’s). Hun hele huis hangt ook vol met foto’s van henzelf. Over foto’s gesproken: bij Ibu thuis hing een foto aan de muur waarop Lin, Emelie, Mark en ik stonden. Het is dezelfde foto die de hele wereld over ging toen het verhaal hoe Lin, Emelie, Mark en ik elkaar vonden wereldnieuws werd. Ibu heeft de foto altijd gekoesterd, maar toen haar huisje tot aan de grond toe afbrandde, ging de foto tot verdriet van de familie verloren. Ik had daarom 11 ingelijste exemplaren meegenomen (voor elke Indonesische broer en zus één), zo ook voor Eny. Prompt werd een foto van Joko van de muurgehaald: deze moest plaatsmaken voor de foto van Emelie, Lin, Mark en mij. Ik meende me nog te herinneren dat cantik (spreek uit: sjantie) ‘knap’ betekende (tijdens een vorig bezoek aan Indonesië klonk dit namelijk veelvuldig overal waar Joanne verscheen), dus toen Joko mij ter begroeting een hand gaf wees ik naar zijn verwijderde foto met de woorden: “Ah, kamu pasti Joko. Menantu paling cantik di keluarga!” waarop iedereen, inclusief Eny en Joko zelf gelukkig, prompt in een deuk lag. Een beetje teleurgesteld (ik had nog zo geoefend) keek ik niet begrijpend in het rond: het voelde alsof ik weer per ongeluk een broodje sperma had besteld (zie https://staging.dondorp.nl/kuta/. Ratna legde mij, nog altijd gierend van het lachen, uit dat ‘cantik’ alleen wordt gebruikt bij vrouwen en dat het bij mannen ‘tampan’ moet zijn. Ja, dat vertelt Google Translate er natuurlijk niet bij als je het gebruikt ter voorbereiding op ‘de juiste’ openingszin. Eny gaf mij een bananenblad met zulke scherpe (!) rijst dat ik vreesde voor mijn verdere dagbesteding (waarschijnlijk een halve dag toiletteren), maar na slechts een paar happen werd het bord mij (gelukkig) weer uit de handen gegrist. Ratna legde mij uit dat Aris Purnomo had gebeld. Hij was voor ons allemaal aan het koken, dus van Aris Purnomo mochten we niet (meer) eten. Met een auto vol familie togen we daarop dankbaar door op weg naar broer Aris Purnomo. Het werd een vermoeiende rit. Het straatbeeld werd wat eentonig, en voor Nederlandse begrippen (niet voor Indonesische begrippen) was het bijzonder druk op de weg. We stonden daarom vaak en lang stil. De familie deerde dit niet: ze had onderling de grootste lol. Uiteraard kreeg ik nergens iets van mee, maar na twee uren zeer intens Javaans gelach en horendol gekwebbel (luister naar https://1drv.ms/u/s!AoeIH-BDcFrHxK5inmhiCtF_d0SDeg?e=VZ2xib voor een voorbeeld) werd het mij bijna te dol. Gelukkig kwamen we uiteindelijk aan bij Aris Purnomo. Ik opende mijn armen om Purnomo ter begroeting te omhelzen, maar tot mijn verbijstering ging Purnomo op één knie zitten, greep met beide handen mijn rechterhand en legde deze tegen zijn gebogen voorhoofd aan, terwijl hij in tranen iets in het Javaans prevelde. Zeer opgelaten keek ik niet begrijpend Ratna aan, die mij (ook zichtbar geschrokken) echter met een intens strenge blik ‘later’ toefluisterde of min of meer zelfs toesnauwde. ‘Later’ bleek gelukkig direct erna. Het eten werd opgediend en toen we aten vertelde Ratna mij dat ze zelf ook verbaasd was: dit had ze Purnomo nog nooit zien doen, laat staan in het bijzijn van anderen. Terwijl ze mij bijna, met in mijn ogen misplaatst ontzag, aankeek merkte ze op dat ik een bijzonder uitwerking had op familie. Wederom zeer opgelaten vroeg ik wat er dan zojuist was gebeurd. Ratna legde me uit dat Purnomo mij ontzettend dankbaar was voor het geld dat ik hem had gestuurd in 2021 en dat Purnomo mij zojuist had bedankt voor het redden van zijn leven. Dat behoeft enige uitleg. Tussen mijn reizen naar Indonesië door, blijf ik zoveel mogelijk contact houden met familie in Indonesië. Zo ook in 2021, alleen zet ik dit niet altijd op Facebook. In 2021 kreeg ik in het Javaans plotseling een bericht van Hidayah, Aris Purnomo’s vrouw. Ik kon destijds niets van dit bericht maken, behalve dat het bericht vergezeld werd door heel veel huilende emoticons. Destijds had ik de familie gevraagd wat er aan de hand was, maar de familie bleef zeer terughoudend en wilde eigenlijk niets loslaten. Aanvankelijk besloot ik het toen te laten, maar niet lang daarna stuurde Hidayah mij foto’s waarop verschillende hondenkennels op een rij te zien waren. In deze hondenkennels zaten mensen vastgeketend en tot mijn afgrijzen herkende ik in één van hen Aris Purnomo. Hevig geschrokken vroeg ik de familie wederom om advies en toen kwam het hoge woord er uit: Aris Purnomo had met zijn motor een verkeersongeval veroorzaakt, waarbij de tegenpartij om het leven was gekomen. Hij zat daarvoor in de gevangenis en de nabestaande van de overlevenden wilde de aanklacht alleen intrekken als ze geld zagen: heel veel geld. Geld dat Hidayah niet had en wanhopig als ze was had ze contact met mij opgenomen. Omdat de familie hier niet trots op was, had ze de situatie aanvankelijk voor mij verborgen willen houden. Hoewel het geldbedrag ook voor ons hoog was, hoefden Ilse en ik niet lang na te denken. Na het zien van de foto en een Google zoektocht naar omstandigheden in Indonesische gevangenissen boekten wij het geld over waarna Aris Purnomo inderdaad vrij kwam. Blijkbaar was hij dit nog niet vergeten. Tot mijn verbazing hadden we het eten nauwelijks op, of Ratna gaf aan dat we alweer zouden vertrekken. Toen ik er over nadacht, begreep ik het wel: we hadden nog een terugreis van zo’n drie-en-een-half uur voor de boeg. Ratna was zichtbaar ergens om verlegen en toen ik haar vroeg wat er aan de hand was, vertelde ze me dat het een Javaanse gewoonte was dat men bij bezoek aan verwegwonende broers of zussen (daar viel Aris Purnomo ook onder omdat de familie Aris Purnomo ongeveer twee keer per jaar bezochten) hun kinderen geld gaven. De twee kinderen van Aris Purnomo waren reeds naderbij gekomen omdat Ratna ons vertrek had aangekondigd, maar men bleek geen of onvoldoende geld mee te hebben. Of ik misschien kon helpen. Uiteraard kon ik dat en op advies van Ratna gaf ik beide, overigens al wat oudere, kinderen van Aris Purnomo (Arda en Risya) 100.000 IDR (ongeveer 5 euro), Aris Purnomo zijn foto van Emelie, Lin, Mark en mij, waarna we na een laatste fotosessie hartelijk afscheid namen. Ander-half uur later zetten we Eny en Jokko weer bij hen thuis af in Semarang, waarna we ons naar een klein winkeltje Batik Benang Ratu begaven. Ik had Ratna verteld over mijn kledingmissie voor Ajanna en Joanne en zij dacht dat we daar wel konden slagen. Voor Ajanna en ook voor mijn vader kon ik inderdaad wat leuks vinden, maar helaas bleek Joanne buiten de standaard Indonesische maten te vallen. Voor haar zal ik later nog eens verder zoeken. We reden vanuit Semarang in een uur door naar Demak waar we Anik weer bij Pasar Demak afzetten en vanuit daar reden we in nog eens twee uur terug naar Godong. Nurul wilde heel graag nog Bakso eten in een lokaal eettentje, maar toen we dat achter de kiezen hadden werd ik eindelijk weer bij mijn Hotel afgezet. Oververmoeid ging ik direct in bed liggen waarna ik tot de volgende ochtend 4.15 uur (ja, toen deden de Islamietische wekkers het weer wel) als een blok in slaap viel. Tim Dondorp

Geplaatst door Godong Indonesie op Dinsdag 7 februari 2023